تاثير برخي از تيمارهاي شيميايي و انبار سرد بر روي . . . .
چکیده:
به منظور معرفي بهترين تيمار شيميايي و روش نگهداري مفيد طرحي بصورت فاکتوريل کاملا تصادفي بر روی دو رقم گل بریده داودی انجام شد. تيمار هاي شيميايي شامل: اسيد سيتريک، هيدروکسي کونينولين سيترات، اتانول، بنزيل آدنين، کلريد کبالت و سولفات آلومينيوم بودند که همگي ساکارز نيز بهمراه داشتند و با تيمار شاهد (آب مقطر) مقايسه شدند. اين طرح به سه روش نگهداري در سرد خانه، روش پالس و روش استاندارد(مداوم) انجام شد.
طول عمر گل هاي بريده، ميزان کلروفيل، وزن تر شاخه هاي بريده، توليد اتيلن و ميزان جذب آب در بين تيمارها مقايسه شد.نتايج آزمايش نشان داد که گلها اتيلني توليد نکردند. نگهداري در سرد خانه سبب افزايش قابل توجه عمر گل ها شد و روش استاندارد بهتر از روش پالس بود. همه مواد مورد استفاده عمر گلها را افزایش دادند و ماده هيدروکسي کوئینولين سيترات بيش از ساير مواد عمر گل هاي بريده را افزايش داد.
واژه هاي کليدي: داودي ، ماندگاري ، اتيلن ، کلروفيل ، انبار سرد
مقدمه:
گل داودي يکي از مهمترين گل ها مي باشد که هم بصورت گلداني وهم بصورت شاخه بريده در بازارهاي جهاني داد و ستد مي شود. بطوريکه امروزه رتبه دوم جهاني را پس از گل رز از لحاظ اقتصادي وکشت وکار دارا مي باشد(27). از آنجايي که عمر گلداني گل هاي بريده ويا به عبارت ديگر ماندگاري گل هاي بريده يکي از مهمترين فاکتور هاي کيفي مي باشد، بنابراين عمر طولاني مدت اين گل ها بر روي ميزان تقاضاي مصرف کنندگان و همچنين بر روي ارزش گل هاي بريده تا ثير بسزايي دارد.
دما مهمترين فاكتور موثر در از بين رفتن گل هاي بريده است. گل هاي بريده تنفس ميكنند و به دنبال آن گرما توليد ميكنند. با افزايش درجه حرارت، ميزان تعرق افزايش مييابد و بيشتر مواد غذايي ذخيره مصرف ميشود. كاهش آب و به دنبال آن پژمردگي اتفاق ميافتد و فرايند مسن شدن پيش ميرود(34). به عبارت ديگر درجه حرارت پايين يكي از بهترين تيمارها جهت كاهش همه فعاليتهاي فيزيولوژيكي و تخريبهاي پاتولوژيكي ميباشد. دماي كم ميزان تنفس را كاهش داده و باعث كم شدن فعاليتهاي متابوليكي، تبخير و تعرق، فعاليت و توليد اتيلن و رشد باكتريها و قارچها ميشود(10).
گل داودی یک گل بریده با عمر طولانی است و این امر به تولید اتیلن کم در طی پیری آن نسبت داده می شود(6). داودی از گروه گل های نا فرازگرا است و پیری آن در پاسخ به تغییراتی است که در میزان کربوهیدرات ها رخ می دهد(3). و اتیلن در این فرایند نقش چندانی ندارد. از طرف دیگر کاهش در کیفیت گل بریده داودی به تشکیل حباب های هوا در داخل آوند ها نسبت داده می شود که سبب ممانعت انتقال آب از محلول گلدان به سایر قسمت های گل بریده می شود و در نهایت مقاومت هیدرولیکی افزایش می یابد که منجر به استرس آبی شدید می شود(31). لوله های آوندی ساقه های داودی به سرعت به دنبال برش مسدود می شوند و این واکنش هم در ساقه هایی که به طور مستقیم در آب قرار می گیرند و هم در ساقه هایی که ابتدا در انبارهای مرطوب نگهداری می شوند روی می دهد(30). کاهش در کیفیت گل بریده داودی بیشتر بدلیل پژمردگی برگ های آن است (11) و تاخیر در پژمردگی برگ و متعاقب آن پیری سبب طولانی تر شدن عمر گلدانی داودی می شود(22). این کاهش در تورژسانس با تجزیه و تخریب کلروفیل همراه است که سبب پیری زودتر برگ ها نسبت به گل آذین می شود. جذب آب توسط ساقه های داودی بوسیله تکنیک های ویژه پس از برداشت مثل قرار دادن ساقه ها در محلول های پاک کننده(9) و آب سرد(33) افزایش می یابد. علاوه بر این اضافه کردن مواد ضد باکتریایی در محلول های نگهدارنده پیشنهاد شده است(29). با وجود این ممانعت از جذب آب به عوامل دیگری به جز انسداد آوندی نیز نسبت داده می شود(32).اسید سیتریک به عنوان یک ماده کاهنده pH ، مانع از تکثیر و تجمع باکتری ها در نواحی برش داده شده می شود و جریان نرمال آب را بهبود می بخشد(19).8-هیدروکسی کوئینولین یک باکتری کش و یک عامل اسیدی کننده محیط است که علاوه برجلوگیری از رشد باکتری ها وکاهش pH محیط، ازبسته شدن آوندها در مقطع برش ساقه در اثر رسوب مواد مختلف شیمیایی نیز جلوگیری می کند(2). گل های شاخه بریده داودی که در محلول گلدانی حاوی هیدروکسی کوئینولین و ساکارز قرار می گیرند از عمر بیشتر و حداکثر وزن تر نسبت به شاهد برخوردارند(4).
تیمار سولفات آلومینیوم برای افزایش عمر گلدانی چندین گل بریده پیشنهاد شده است، سولفات آلومینیوم به عنوان یک ماده ضد میکروبی عمل می کند که pH محیط را نیز کاهش می دهد. استفاده از این ماده در محلول گلدان گل های لیزیانتوس سبب دو برابر شدن عمر گل ها نسبت به تیمار شاهد شده و وزن تازه گل ها را افزایش داده است(16). در مطالعه دیگری که بر روی ارکید دندروبیوم صورت گرفته است سولفات آلومینیوم سبب بهبود عمر گلدانی و باز شدن غنچه ها شده است(13).
آخرين مرحله نمو گل با زوال محتواي کربوهيدراتي و وزن خشک گلبرگ ها همراه است(8) و عمر گل هاي بريده با قرار دادن شاخه هاي گل در محلول هاي گلداني حاوي کربوهيدرات توسعه مي يابد. ساکارز در ترکيب بيشتر محلول هاي نگهدارنده وجود دارد و تعادل آبي را در گل هاي بريده بهبود مي بخشد(11). و اين به تا ثير قند ها بر روي بسته شدن روزنه ها و کاهش در ميزان از دست دهي آب نيز نسبت داده مي شود(18).
گزارش شده است که اتانول در افزایش عمر گلدانی میخک(25) و داودی(22) بوسیله جلوگیری از تولید اتیلن موثر بوده است. در مطالعه ای که روی دوام گل های شاخه بریده با تیمار کردن مداوم گل های میخک با اتانول 8 درصد صورت گرفت، عمر گلدانی این محصول به دو برابر افزایش یافت(35). اطلاعات موجود نشان می دهد که استالدهید که یک متابولیت اتانول است، ماندگاری گل ها را افزایش داده است و به عنوان عامل اصلی باز دارنده پیری گل های میخک، رقم وایت سیم شناخته شده است(23) و این کار را از طریق جلوگیری از تولید اتیلن انجام می دهد(24).
اضافه کردن کبالت به محلول های حفاظت کننده نیز از انسداد آوندی در ساقه های رز جلو گیری می کند و جریان مستمر آب را در ساقه ها حفظ می کند و در نتیجه میزان جذب آب را در گل ها افزایش می دهد. علاوه بر این کبالت تا اندازه ای باعث بسته شدن روزنه ها می شود و پتانسیل آبی را در گل های بریده افزایش می دهد(26). اسبورن (1989)گزارش کرده است که یون کبالت مانع از بیوسنتز اتیلن می شود(20). کلرید کبالت عمر گل های بریده داودی را 5-7 روز نسبت به تیمار شاهد افزایش داده است(21) و نیز در ارکید دندروبیوم علاوه بر افزایش عمر گلدانی سبب تسریع در باز شدن جوانه های گل شده است(13).
سیتوکنین ها در تاخیر پیری در میخک های شاخه بریده بوسیله جلوگیری از بیوسنتز اتیلن بسیار موثر بوده اند(7)، همچنین بنزیل آدنین سبب بهبود کیفیت و تاخیر در پیری برگ های گل داودی شده است(22). تاخیر در پیری و جلوگیری از تجزیه کلروفیل در گل های بریده بوسیله مواد شیمیایی با درجات متفاوتی از موفقیت صورت گرفته است(29). و هدف از این تحقیق نیز معرفی یک ماده شیمیایی مناسب برای نگهداری و افزایش کیفیت گل بریده داودی برای تولید کنندگان و مصرف کنندگان در شرایط دمای انبار و دمای اتاق است.
مواد و روش ها:
تهيه گياهان جهت اجراي آزمايش
گل هاي شاخه بريده داودی ارقام مهندسی سفید و مهندسی زرد از گلخانههاي تجاري آقاي زارعي واقع در پاكدشت ورامين تهيه شد. اين گل ها با استفاده از يك چاقوي تيز به طول 80 سانتیمتر بريده شده و سپس در دستههاي 50 تايي بستهبندي شده و بلافاصله به محل اجراي آزمايش در گروه باغباني پرديس كشاورزي و منابع طبيعي منتقل شدند. شاخههاي گل بلافاصله از بستهها خارج شده و بار ديگر با استفاده از يك چاقوي تيز به طول 50 سانتيمتر به صورت اریب بريده شدند و در داخل گلدان های شیشه ای 5/0 لیتری که حاوی 400 میلی لیتر محلولهاي نگهدارنده بودند قرار گرفتند.
مشخصات محل اجراي آزمايش
ميزان نور موجود در محل آزمایش 15 میکرو مول بر متر مربع بر ثانیه بود كه با استفاده از نور طبيعي خورشيد و همچنين نوردهي تكميلي با استفاده از لامپهاي فلورسانت تأمين ميشد. طول دوره روشنايي 12 ساعت و ميزان رطوبت نسبي 75-65 درصد بود و دماي محيط در حد 1±20 درجه سلسيوس ثابت نگه داشته شد.
بخشي از آزمايش نيز در داخل سردخانه انجام شد كه دماي سردخانه 4 درجه سانتیگراد ، رطوبت نسبي آن 75-65 درصد و ميزان نور نيز 10 میکرو مول بر متر مربع بر ثانیه بود كه توسط لامپهاي فلورسانت به مدت 12 ساعت تأمين ميشد.
تيمارهاي آزمايش عبارت بودند از:
3 روش نگهداري پس از برداشت گل هاي شاخه بريده شامل:
1)تيمار كوتاه مدت (پالس): در اين روش گل هاي شاخه بريده پس از اينكه به مدت 36 ساعت در گلدان های حاوی محلولهاي شيميايي نگهدارنده قرار گرفتند، از گلدان ها خارج شده و در گلدانهاي ديگري كه حاوي آب مقطر دوبار تقطير شده بودند تا انتهای آزمایش قرار گرفتند.
2)تيمار بلند مدت (استاندارد): در اين روش گل هاي شاخه بريده از ابتداي آزمايش تا انتهاي آن در داخل گلدان هاي حاوي محلول هاي شيميايي نگهدارنده قرار گرفتند.
3)نگهداري در سردخانه و سپس اعمال تيمارهاي شيميايي: در اين روش گل هاي شاخه بريده به مدت 3 هفته (21 روز) در داخل سردخانه با دمای 4 درجه سانتیگراد در سطلهاي پلاستيكي كه حاوي آب مقطر دوبار تقطير شده بودند نگهداری شدند و آنگاه به محل اصلي انجام آزمايش منتقل شدند و در داخل گلدان های حاوی محلولهاي شيميايي قرار گرفتند.
تيمارهاي شيميايي در اين آزمايش شامل 16 تيمار بود که در جدول شماره1 آمده است. آزمايش به صورت فاكتوريل در قالب طرح كاملاً تصادفي اجرا گرديد که در هر واحد آزمایش 4 شاخه گل وجود داشت.
فاكتورها و صفات مورد اندازهگيري
تولید اتیلن، طول عمر گل، طول عمر برگ، وزن تازه، میزان کلروفیل و میزان جذب آب در طی آزمایش اندازه گیری شد.
میزان تولید اتیلن در ابتدای آزمایش بدین صورت اندازه گیری شد که از هر يك از ارقام داودي 3 نمونه گل گرفته شد و پس از وزن كردن، درون ظروف در بسته به حجم300 میلی لیتر قرار گرفتند. هر كدام از اين ظروف داراي درپوش لاستيكي بود که از تبادل هوای داخل با خارج جلوگیری می کرد و با استفاده از سوزن مخصوص در فاصلههاي 2، 4، 6، 8 ،10، 14،20، 24 و 36 ساعت نمونهبرداري از ظروف انجام شد و به دستگاه گازکروماتوگرافی تزریق گردید و عدد حاصل یادداشت شد.
طول عمر گلاذین و طول عمر برگ در هنگام پایان عمر آنها یادداشت شد بدین ترتیب که وقتي 3 رديف پايينی گلبرگ ها تغيير رنگ دادند به عنوان پايان عمر گل آذين و زمان زرد شدن برگها به عنوان معياري براي پايان عمر برگ مورد نظر قرار گرفت.
وزن تازه شاخه های گل بصورت درصد وزن تر اولیه در روز نهم آزمایش که همزمان با پژمردگی گل های شاهد بود اندازه گیری شد و میزان کلروفیل برگ ها به روش آرنون (1946) با استفاده از دستگاه اسپکتروفوتومتر محاسبه گردید و میزان جذب آب نیز در روز پانزدهم آزمایش برای هر شاخه گل محاسبه شد.
نتایج :
نتایج حاصل از اندازه گیری اتیلن نشان داد که هیچ کدام از دو رقم مورد آزمایش اتیلنی در طی 36 ساعت پس از قرار دادن آنها در ظروف سر بسته تولید نکردند.
نتایج حاصل از تجزیه واریانس کلیه فاکتورهای مورد اندازه گیری در جدول 2 آمده است. همانطور که ملاحظه می شود بین روش های مختلف از نظر طول عمربرگ، طول عمر گلاذین، وزن تر، میزان جذب آب و میزان کلروفیل اختلاف معنی داری در سطح احتمال 1 درصد مشاهده می شود.
در جدول3 میانگین طول عمر گل هایی که در سردخانه 4 درجه سانتیگراد به مدت 21 روز نگهداری شده بودند و بعد به محیط با دمای 1±20 درجه سانتیگراد منتقل شدند، 3/34 روز می باشد که در مقایسه با طول عمر گل هایی که به روش های پالس و استاندارد که بدون تیمار سردخانه انجام شده اند و به ترتیب 1/20 و 3/20 روز عمر کردند اختلاف معنی داری نشان داده است.
بر اساس جدول 3 میانگین طول عمر برگ در بین روش های آزمایشی در سطح یک درصد معنی دار شده است و در این بین طول عمر برگ در سردخانه 6/32 روز و در روش استاندارد و پالس به ترتیب 3/18 و 1/13 روز می باشد.
مقایسه میانگین میزان کلروفیل برگ در روش های آزمایش نشان می دهد که روش استاندارد و سردخانه در مورد حفظ کلروفیل بهتر نتیجه داده اند و اختلاف معنی داری با روش پالس نشان می دهند. همچنین روش استاندارد با 19/41 میلی لیتر جذب آب، بیشترین میانگین را به خود اختصاص داده است و اختلاف معنی داری با روش های پالس و سردخانه دارد و بین روش پالس و سردخانه اختلاف معنی داری مشاهده نمی شود.
در جدول 4 مقایسه میانگین کلیه فاکتورهای مورد اندازه گیری در بین ارقام نشان داده شده است. مشاهده می شود که رقم مهندسی زرد از طول عمر و درصد وزن تازه بیشتری نسبت به رقم مهندسی سفید برخوردار است و اختلاف معنی داری در سطح 1 درصد با هم دارند ولی در بین سایر فاکتورها تفاوت معنی داری مشاهده نمی شود.
در جدول 5 نیز اثر هر یک از تیمار های شیمیایی بر فاکتورهای مورد اندازه گیری مشخص شده است. از نظر طول عمر گلاذین همه تیمار ها با تیمار شاهد که حداقل طول عمر را با 2/21 روز داشته است اختلاف معنی داری نشان داده اند ولی در بین سایر تیمار ها اختلاف معنی داری مشاهده نمی شود. از نظر طول عمر برگ نیز تقریباَ همه تیمارها به جز تیمارهای شماره 6 و 7 که شامل اتانول می باشند با تیمار شاهد اختلاف معنی داری در سطح یک درصد دارند. در همین جدول مشاهده می شود که شاخه های گل تیمار شاهد با 48/86 درصد وزن تر کمترین میزان وزن تر را دارند و تیمارهای شماره 4 و 5 که حاوی هیدروکسی کوئینولین سیترات(HQC) هستند دارای بیشترین میزان وزن تر هستند.
در بین تیمارهای شیمیایی به جز تیمارهای شماره 6 و7 که شامل اتانول هستند سایر تیمارها اختلاف معنی داری با تیمار شاهد از نظر میزان کلروفیل نشان می دهند. و تیمارهای شماره 8 ، 9 و10 که حاوی بنزیل آدنین هستند بیشترین میزان کلروفیل را دارا می باشند.
همچنین در مقایسه میانگین جذب آب، تیمارهای شماره 3 و4 و 5 که حاوی اسید سیتریک و ماده 8-هیدروکسی کوئینولین سیترات می باشند و تیمارهای شماره 11 و 12و 13 که حاوی کلرید کبالت می باشند تفاوت معنی داری با تیمار شاهد که کمترین میزان جذب آب را داشته است دارند.
بحث:
دمای کم بهترین راهکار برای جلوگیری از کاهش فساد فیزیولوژیکی و پاتوبیولوژیکی است. دمای کم از میزان تنفس و سایر فعالیت های متابولیکی می کاهد و باعث کاهش در میزان تعرق، تولید اتیلن و رشد میکروبی و باکتریایی می شود(10، 28). اطلاعات جدول 3 نیز نشان می دهد که نگهداری گل ها درون سردخانه باعث کاهش روند پیری و همچنین کاهش میزان تعرق و پژمردگی در گل ها شده است بطوریکه گل هایی که درون سردخانه و در دمای 4 درجه سانتیگراد نگهداری شده بودند از افزایش عمر قابل توجهی نسبت به گل هایی که در دمای 1±20 درجه قرار داشتند برخوردار بودند و این کاهش دما هم بر روی طول عمر گل و هم بر روی طول عمر برگ ساقه های گل تاثیر مثبت داشته است.
تیمارهای شماره 4 و5 که حاوی هیدروکسی کوئینولین سیترات هستند علاوه بر افزایش طول عمر به خاطر جذب آب بهتر، از میزان کلروفیل و وزن تازه بیشتری نیز نسبت به شاهد برخوردارند. یکی از بزگترین مشکلات در فیزیولوژی پس از برداشت گل ها انسداد سیستم آوندی است. این مسدود شدن ممکن است به دلیل تشکیل حباب های هوا و یا رشد باکتری ها باشد، که این میکروارگانیزم ها یا در محلول های گلدانی و یا خود آوندها حضور دارند. دلیل دیگر انسداد آوندی عکس العمل گیاه به عمل برش می باشد. از زمانی که ساقه گل از گیاه مادری خود جدا می شود، آنزیم های مشخصی در واکنش به عمل برش تحریک می شوند و به سمت محل برش هدایت می شوند تا آن منطقه را مسدود نمایند(17). نتایج ما اهمیت استفاده از زیست کش ها بویژه HQC را در افزایش عمر گلدانی ارقام مورد استفاده در این مطالعه نشان می دهد. کاربرد HQC از تجمع میکروارگانیزم ها در آوندهای چوبی جلوگیری کرد و از انسداد آوندها جلوگیری نمود. این نتایج ممکن است به دلیل نقش زیست کش ها به عنوان مواد ضد میکروبی باشد و تفاوت عمده در طول عمر و میزان جذب آب بین تیمار شاهد و تیمارهای حاوی مواد ضد میکروبی بویژه HQC این فرضیه را روشن می سازد. انسداد آوندهای چوبی گل های بریده داودی می تواند بوسیله خود گیاه نیز تحریک شود. نتایج نشان می دهد که زیست کش ها نه فقط از انسداد آوندی ناشی از میکروارگانیزم ها جلوگیری کرده اند بلکه از انسداد تحریک شده بوسیله خود گیاه نیز جلو گیری کرده اند ودر این بین HQC بهتر از سایر مواد عمل کرده است زیرا که اگر زیست کش ها فقط در مقابل باکتری ها مقاومت می کردند، انسداد آوندی ناشی از خود گیاه سبب پژمردگی زود هنگام می شد. واین با گزارش های نی (2000)، ایشیمورا و همکاران (1999) و کیم و لی (2002) مطابق است.
تیمارهای شماره 11، 12 و 13 که حاوی کلرید کبالت بودند و تیمارهای شماره 14، 15 و 16 که حاوی سولفات آلومینیوم بودند نیز به خوبی عمر شاخه های بریده داودی را افزایش دادند. ردی در سال 1988 گزارش نمود که اضافه نمودن کبالت به محلول های حفاظت کننده از انسداد آوندی در ساقه های رز جلوگیری می کند و جریان مستمر آب را در ساقه ها حفظ می کند و در نتیجه میزان جذب آب را در گل ها افزایش می دهد. علاوه براین کبالت تا اندازه ای باعث بسته شدن روزنه ها می شود و پتانسیل آبی را در گل های بریده افزایش می دهد. نتایج ما نیز با نتایج وی همخوانی داشت و میزان وزن تر، جذب آب، میزان کلروفیل برگ ها و در نهایت عمر گل ها افزایش یافت. در مورد تیمارهای حاوی سولفات آلومینیوم نیز نتایج ما با نتایج کتسا و همکاران (2001) و لیاو وهمکاران (2001) مطابقت دارد.
در آزمایشات که بر روی ارقام صورت گرفت هیچگونه پیک اتیلنی در دستگاه گاز کروماتوگرافی ظاهر نشد و این بیان می کند که مقدار کل اتیلن تولیدی به وسیله گلبرگ ها کمتر از مقداری است که باعث هر گونه شتاب در فرایند پیری شود. و این با نتایجی که بارتولی و همکاران (1996) در مورد گل داودی گرفتند و عنوان کردند که در هنگام مشاهده علائم اولیه پیری، اتیلن تولید شده قابل تشخیص و اندازه گیری نیست مطابقت دارد، پس اتانول نیز که یک بازدارنده تولید اتیلن است نمی تواند یک ماده موثر در افزایش کیفیت پس از برداشت گل های بریده غیر حساس به اتیلن باشد. ولی در مورد گل هایی که به اتیلن حساس هستند و تولید اتیلن زیادی دارند اتانول می تواند به عنوان یک ماده موثر برای جلوگیری از تولید این هورمون موثر در پیری به کار برده شود.
همچنین نتایج آزمایش نشان می دهد که تیمار های شماره 8 و 9 و 10 که حاوی ماده بنزیل آدنین بودند در مقایسه با سایر تیمارها سبب افزایش میزان کلروفیل موجود در برگ ها شدند و عمر برگ ها را به طور معنی داری نسبت به تیمار شاهد افزایش دادند، این نکته در مورد برخی از گل ها مثل داودی و آلسترومریا که برگ های آنها زودتر از گل شان دچار پیری می شود از اهمیت بسزایی برخوردار است. بنابراین استفاده از سایتوکنین ها در مورد این گل ها و همچنین گل هایی که تولید اتیلن می کنند(بدلیل خاصیت ضد اتیلنی سایتو کنین ها )می تواند نقش موثری در افزایش کیفیت پس از برداشت آنها ایفا کند. نتایج آزمایش ما در این زمینه با نتایج چمنی و همکاران (1384) و پتریدو وهمکاران (2002) و نیز کوک و همکاران (1985) یکسان است.
منابع:
1. -چمنی، ا.، ا. خلیقی، ی. مستوفی و م. کافی. 1384. تاثیر تی دیازرون، ا-متیل سیکلو پروپان، اکسید نیتریک، تیوسولفات نقره و اتیلن بر روی خواص فیزیکوشیمیایی گل بریده رز. پایان نامه دکتری گروه باغبانی دانشکده کشاورزی دانشگاه تهران.
2. واحد انتشارات سازمان پارک ها و فضای سبز شهر تهران.1374. (ترجمه) مدیریت گلخانه. جلد دوم. سازمان پارک ها وفضای سبز شهر تهران.
3. Adachi, M., S. Kawabata, R. Sakiyama, 1999. Changes in carbohydrate content in cut chrysanthemum [Dendranthema grandiflorum(Ramat)Kitamura] 'Shuhou-no-chikara' stems kept at different temperature during anthesis and senescence. J. Jpn. Soc. Hortic. Sci. 68:505-512.
4. Anju, B., S.N. Tripathi, O.P. Sehgal, A. Bhat, 1999. Effect of pulsing, packaging and storage treatments on vase life of chrysanthemum cut flowers. Advances in Horticulture and Forestry. 6: 125-131.
5. Arnon, ََD. 1949. Copper enzymes in isolated chloroplast. Polyphenol oxidase in Beta vulgaris. Plant Phisiol. 24:1-15.
6. Bartoli, G.G., J.J. Guiamet, and E.R. Montaldi, 1996. Ethylene production and response to exogenous ethylene in senescing petals of chrysanthemum morifolium RAM. cv. Uncei. Plant Sci. 124:15-21
7. Cook D., M. Rasche, W. Eisinger, 1985. Regulation of ethylene biosynthesis and action in cut carnation flower senescence by cytokenins. J. Am. Soc. Hort. Sci. 110:24-27.
8. Coorts, G.D. 1973. Internal metabolic changes in cut flowers. HortScience., 8: 195.
9. D'Hont, K., J. Langeslag, B.L. Dahlhaus, 1991. The effect of different growth regulators and chemical treatments used during postharvest for preserving quality of chrysanthemums. Acta Hort. 298:211-214.
10. Goszcynska, D.M. and R.M. Rudnicki. 1981. Storage of cut flower. Hort. Rev. 3:59-146.
11. Halevy, A.H. and S. Mayak. 1979. Senescence and postharvest physiology of cut flower. Part 2. Hort. Rev. 1: 59-146.
12. Ichimura, K., K. Kojima and R. Goto, 1999. Effects of temperature, 8-hydroxyquinoline sulphate and sucrose on the vase life of cut rose flowers. Postharvest Biol. Tech., 15:33-40.
13. Ketsa, S., N. ***onmethakul, 2001. Prolonging vase life of Dendrobium flowers. Acta Hort. 543:41-46.
14. Kim, Y., J.S. Lee, 2002. Changes in bent neck, water balance, and vase life of cut rose cultivars as affected by preservative solution. J of the Kor. Soc. for Hort. Sc. 43: 2, 201-207.
15. Knee, M., 2000. Selection of biocides for use in floral preservatives. Postharvest Biol. Tech., 18: 227-234.
16. Liao, L., L. Yu-Han, K. Huang, W. Chen, 2001. Vase life of Eustoma grandiflorum as affected by aluminum sulfate. But. Bull. Acad. Sin. 42:35-38.
17. Loubaud, M., G. van Doorn, 2004. Wound-induced and bacteria-induced xylem blockage roses, Astible, and Viburnum. Postharvest Biol. Tech. 32, 281-288.
18. Marousky, F.J. 1971. Inhibition of vascular blockage and increased moisture retention in cut roses induced by pH, 8-hydroxyquinoline citrate and sucrose. J. Amer. Soc. Hort. Sci. 96: 38- 41.
19. Nowak, J. and R.M. Rudnicki. 1990. Postharvest handling and storage of cut flowers, florist greens, and poted plants. Timber Press, Portland, Oregan. 210P.
20. Osborne, D.J. 1989. Abscission. Crit. Rev. Plant Sci. 8:103-129.
21. Pardha Saradhi, P., H.Y. Mohan Ram, 1989. Prolongation of chrysanthemum blooms by cobalt chloride and its reversal by IAA. Acta Hort. 261:309-312.
22. Petridou, M., C. Voyiatzi and D. Voyiatzis, 2001. Methanol, ethanol and other compounds retard leaf senescence and improve the vase life and quality of cut chrysanthemum flowers. Postharvest Biol. Tech., 23: 79-83.
23. Podd, L.A., Van Staden, J., 1999a. Is acetaldehyde the causal agent in the retardation of carnation flower senescence by ethanol? J. Plant Physiol. 154, 351-354.
24. Podd, L.A., Van Staden, J., 1999b. The use of acetaldehyde to control carnation flower longevity. Plant Growth Regul. 28, 175-178.
25. Pun, U.K., J.S. Rowarth, M.F. Barnes, I.A. Heyes, 2001. The role of ethanol or acetaldehyde in the biosynthesis of ethylene in carnation (Dianthus caryophyllus L.)cv. Yellow Candy. Postharvest Biol. Tech., 21:235-239.
26. Reddy, T.V., 1988. Mode of action of cobalt extending the vase life of cut roses. Sci. Hort., 36: 303-314.
27. Teixeira da Silva, J.A. 2003. Chrysanthemum: advances in tissue culture, cryopreservation, postharvest technology, genetics and transgenic biotechnology. Biotechnology Advances, 21:715-766.
28. Van Doorn, W.G. and Y. de Witte.1991. Effect of dry storage on bacterial counts in stem of cut rose flowers. J. Physiol. Plant. 31:15-22.
29. Van Doorn, W.G., 1997. Water relations of cut flowers. Hort. Rev., 18: 1-85.
30. Van Doorn, W.G., P. Cruz. 2000 Evidence for a wounding-induced xylem occlusion in stems of cut chrysanthemum flowers. Postharvest Biol. Tech., 19: 73-83.
31. Van Leperen, W., J. Nijsse, CJ. Keijzer, U. van Meeteren, 2001. Induction of air embolism in xylem conduits of pre-defined diameter. J. Exp. Bot. 52:981-991.
32. Van Meeteren, U. and H. Van Gelder, 1999. Effect of time since harvest and handling conditions on rehydration ability of cut chrysanthemum flowers. Postharvest Biol. Tech., 16: 169-177.
33. Van Meeteren, U., 1992. Role of air embolism and low water temperature in watwr balance of cut chrysanthemum flowers. Sci. Hort. 51:275-284.
34. Wilkins, H. 2000. Basic considerations for the postharvest care of cut flowers. Horticultural science, University of Minnosota.
35. Zacarias, W.Y., and M.S. Reid, 1992. Alcohols and carnation senescence. Hort. Sci. 27:136-138.
Effects of some chemical treatments and cold storage on longevity of cut chrysanthemum
Abstract
In order to introduce best chemical treatment and preservation method a factorial experiment was carried out based on completely randomized design. The chemical treatments were: citric acid, hydroxyquinoline citrate, ethanol, benzyl adenine, cobalt chloride and aluminum sulfate that all of them include sucrose and distilled water as control. This experiment carried out in three methods: cold storage, pulse and continuous method. The vase life of cut flowers, chlorophyll content, fresh weight, ethylene production and water uptake were evaluated between treatments. Result indicated that flowers didn't produce ethylene. Cold storage showed better postharvest performance and continuous method was better than pulse method. All of chemical treatments increased longevity of cut flowers and hydroxyquinoline citrate was best treatment.
سحر ميرشاهي
فارغ التحصیل مهندسی علوم و صنایع غذایی از دانشگاه شهید چمران اهواز
گل میخک( کاشت تا برداشت)
گل ميخك گسترش وسيعي در سطح جهان دارد، و استفاده از آن به عهد باستان بر مي گردد. يونانيان و روميان قديم آشنايي كافي با اين گل داشتند و حلقه هاي بافته شده از گل ميخك تاج سر قهرمانان ورزشي را تشكيل مي داد. نام Dianthus توسط تئوفراستوس فيلسوف نام آشناي يوناني در 300 سال قبل از ميلاد با تركيب دو كلمه Dios (به معني خدا) و anthus ( به معني گل) معرفي شده است. سپس لينه نام علمي Dianthus caryophyllus را براي اين گل انتخاب كرد. دالمايس (Dalmais) گلكار فرانسوي اولين ميخك با گل دهي ممتد را در سواحل مديترانه اي ريويرا (Riviera) اصلاح و توليد كرد. شدت نور و ساير شرايط محيطي در اين منطقه براي توليد ميخك ايده آل است. در حال حاضر نيز كشت و توليد ميخك در اين مناطق ادامه دارد. در سال 1938 ويليام سيم (William sim) يك رقم جديدي را معرفي كرد كه بعد از مرگش به احترام وي به همين نام نامگذاري گرديد. برخي از متخصصين ميخك ويليام سيم را بعنوان بهترين رقم معرفي شده تا به امروز مي دانند. واريانتاها و اسپورتهاي جديدي از اين رقم هر ساله در دنيا عرضه مي شود.
ارقام زياد ديگري هر ساله در دنيا اصلاح مي شوند. دامنه رنگ در گلهاي ميخك وسيع است. تنها گلهاي آبي، سبز و سياه در ميخك بطور طبيعي ديده نشده است. محبوبترين رنگ گلها عبارتند از : قرمز، صورتي و سفيد. ارقامي با گلهاي داراي سايه هاي از رنگ قرمز و صورتي نيز وجود دارند. رنگهاي دلخواه را مي توان با رنگ كردن گلهاي سفيد رنگ ايجاد كرد. عطر خاص گل ميخك و عمر گلداني (Vase life) طولاني، از ديگر ويژگيهاي متمايز اين گل در مقايسه با ساير گلها مي باشد.
تا دهه 1980 توليد گل بيشتر به كشورهاي مصرف كننده اصلي مثل ايالات متحده، ژاپن و آلمان محدود مي شد، ولي بتدرج كشت و كار اين گل در كشورهايي كه هزينه توليد در آن پايين تر بود شروع شد. بطوريكه در حال حاضر عمده ترين كشورهاي توليدكننده ميخك عبارتند از: كلمبيا، فلسطين اشغالي، كنيا و اسپانيا. ميخكهاي توليدي در اين كشورها به سمت كشورها و مناطق شمالي تر حمل مي شوند. بطوريكه قسمت اعظم ميخكهاي مورد نياز بخش هاي شمالي آمريكا وارداتي هستند.
منشاء ميخك
جنس Dianthus با حدود 300 گونه يكساله، دوساله و چندساله بومي نواحي مديترانه اي، جنوب اروپا تا آسياي مركزي است. سه گونه از اين جنس در گلكاري اهميت زيادي دارد. گونه D.caryophyllus بعنوان ميخك استاندارد در توليد گلهاي شاخه اي استفاده مي شود. گونه D.carthusianorum به ارتفاع حدود 60سانتيمتر بعنوان گياه گلداني استفاده مي شود. گونه D.barbatus با گلهاي ريز خوشه اي بعنوان گل شاخه اي و باغي مورد استفاده قرار مي گيرد. براي توليد گلهاي شاخه اي از گونه اول و سوم بيشتر استفاده مي شود، و در حال حاضر بيشتر ارقام تجاري ميخك مربوط به اين دو گونه هستند.
انتخاب رقم و ازدياد
در حال حاضر هزاران رقم ميخك در سطح جهان اصلاح و عرضه شده اند، برخي از آنها به شرايط خاص محيطي سازگار هستند. تمام ارقام مورد استفاده جهت توليد گلهاي بريدني گلخانه اي به دو صورت استاندارد و يا اسپري پرورش داده مي شوند. در ارقام استاندارد هدف توليد تك گلهاي درشت مي باشد در صورتيكه در ارقام اسپري گلهاي خوشه اي مجتمع در كنار هم توليد مي شوند. ارقام استاندارد بطور ژنتيكي قدرت توليد گلهاي درشتر و بزرگتري دارند ولي ارقام اسپري بيشتر براي توليد گلهاي خوشه اي و مجتمع مناسب هستند.
از ارقام معروف گلخانه اي ميخك سري سيم (Sim) را مي توان نام برد مثل سويت ويليام و ويليام سيم. بسياري از اين ارقام هر ساله وارد شده و مورد كشت و كار قرار مي گيرند ولي هنوز متاسفانه كسي اقدام به توليد انبوه ارقام عاري از ويروس در داخل كشور نكرده است، و اين يكي از چالشهاي بزرگ در گسترش و توليد اين گل به شمار مي رود.
در ازدياد ميخك مهمترين موضوع انتخاب و نگهداري گياهان مادري براي تهيه قلمه است. براي انجام اينكار انتخاب و مهيا كردن محيطي بهداشتي و كنترل شده جهت گرفتن قلمه هاي سالم و عاري از ويروس بسيار مهم است چون ميخك يكي از گلهايي است كه ميزبان بسياري از ويروسها و قارچها است و آلودگي آن باعث كاهش شديد كيفيت و عملكرد مي گردد. لذا براي اكثر توليدكنندگان ميخك هاي بريدني صرف مي كند كه قلمه هاي سالم و آماده را از توليد كنندگان معتبر تهيه بكنند. در صورت اقدام به نگهداري گياهان مادري و ازدياد، روش كار به ترتيب ذيل است:
كاشت و استقرار گياهان مادري
محلي كه براي كاشت گياهان مادري در نظر گرفته مي شود بايد تميز، مراقبت شده و عاري از آفات و بيماريها بوده و بهتر است از گلخانه توليد ميخك هاي بريدني دور و يا جدا باشد. قلمه هاي سالم از توليد كنندگان شناخته شده خريداري شده و در محل مورد نظر كاشته مي شوند. براي كاهش ميزان توليد گل و همچنين افزايش شاخه دهي در گياهان مادري شرايط روز كوتاهي اعمال مي شود. در اين شرايط تعداد شاخه ها براي گرفتن قلمه زياد شده و ريشه دهي قلمه ها نيز در مقايسه با شرايط روز بلندي افزايش مي يابد، هر چند كه در طول ريشه دهي قلمه ها در بستر روز بلندي ريشه زايي خوب را موجب مي شود. براي اكثر ارقام ميخك طول روز بحراني 13 ساعت است يعني روشنايي بالاي 13 ساعت روز بلندي و كمتر از آن روز كوتاهي محسوب مي شود.
تهيه قلمه ها
قلمه ها با 4 تا 5 گره از گياهان مادري تهيه مي شوند. براي جلوگيري از انتشار بيماريها، قلمه ها از گياهان مادري بوسيله شكستن و جدا كردن گرفته مي شوند و از چاقو يا قيچي استفاده نمي شود. در صورتيكه قرار است قلمه ها به مناطق دور حمل شوند، در اين صورت بصورت ريشه دار يا بدون ريشه در داخل جعبه هاي با پوشش پلي اتيلن منفذدار قرار داده مي شوند. قلمه ها را مي توان بمدت چندين هفته در دماي صفر درجه سانتيگراد انبار كرد. محيط قلمه ها بايد خشك باشد چون در صورت مرطوب بودن امكان شيوع آلودگي در آنها وجود دارد.
توجه به تميز و بهداشتي بودن محيط ريشه زايي قلمه ها خيلي مهم است چون تاثير مستقيمي در توليد قلمه هاي قوي و سالم دارد. براساس ميزان دماي بستر و رقم، ريشه زايي در عرض 2 تا 4 هفته انجام مي گيرد. در دماي 15 درجه سانتيگراد بستر، ريشه زايي در 3 هفته و در دماي 20 درجه سانتيگراد در 2 هفته اتفاق مي افتد. استفاده از هورمونهاي ريشه زايي مثل NAA بصورت پودر كمك موثري در افزايش تعداد قلمه هاي ريشه دار شده مي باشد. نور كامل و رطوبت محيطي بالا نقش مهمي در موفقيت و ريشه زايي سريع قلمه ها دارد.
تهيه بستر و كاشت گياهان
بسترهاي كشت در گلخانه بصورت بسترهاي زميني و يا بسترهاي مرتفع انتخاب مي شوند. بسترهاي مرتفع نسبت به بسترهاي زميني ارجح تر هستند بدليل اينكه كنترل آفات و بيماريها و زهكشي در آن راحتتر است. از طرف ديگر تركيب بستر كاشت بايد طوري باشد تا تخلخل و زهكشي مناسب را فراهم بكند، براي اينكار ميتوان اقدام به افزودن پيت اسفاگنوم كرد، هر چند در طول زمان پيت پوسيده و از ميزان تخلخل بستر كاسته مي شود. براي ايجاد خلل و خرج مطمئن تر استفاده از سنگريزه، شن درشت، پرليت، خرده سفال و يا غيره ضروري است. در اين شرايط تعداد دفعات آبياري زياد خواهد شد.
قبل از كاشت گندزدايي بستر كاشت از وظايف مهم پرورش دهنده مي باشد، گندزدايي بستر با استفاده از متيل برومايد يا كلروپكرين و يا با استفاده از بخار آب انجام پذير است. ولي با توجه به اينكه ميخك به سميت ناشي از برومايد حساس است بهتر است در درجه اول از روشهاي موثر ديگر استفاده كرد، در غير اين صورت بستر بايد داراي تخلخل كافي جهت تخليه و خروج سريع گاز بعد از زمان گندزدايي، داشته باشد. در صورت استفاده از بخار آب، بخار سرد (بخار هوادار) نسبت به بخار داغ ترجيح داده مي شود تا ميكروارگانيسم هاي مفيد در بستر حفظ شده و از تجزيه تركيبات مفيد و توليد نمكهاي مضر جلوگيري بعمل آيد.
تاريخ كاشت قلمه ها در بستر كاشت بستگي به تقاضاي بازار دارد و برنامه ريزي بايد بصورتي باشد تا بيشترين توليد در زمان اوج تقاضاي بازار باشد. براي توليد محصول در اواخر اسفند قلمه ها بايد در تابستان كاشته شوند. ارقام استاندارد ميخك تا دو سال پرورش مي يابند ولي انواع اسپري يكساله كاشته شوند و بعد با گياهان جديد جايگزين مي شوند. در زمان كاشت قلمه ها بايد دقت كرد عمق كاشت قلمه ها به اندازه عمق آنها در بستر ريشه زايي باشد حتي قلمه هايي كه كمي سطحي تر نيز كاشته مي شوند سريعتر مستقر شده و به پوسيدگي ناشي از Rhizoctonia مقاومتر هستند. در اين حال اگر 25 درصد قلمه ها بعد از اولين آبياري بيافتند، معلوم مي شود كه در عمق مناسب كاشته شده اند.
فاصله و تراكم گياهان بسته به رقم، ميزان نور و زمان كاشت انتخاب مي شود. در توليد يك ساله تراكم كاشت بالاست و فاصله كاشت 15*10 سانتيمتر انتخاب مي شود. در صورتيكه در محصول دوساله فاصله كاشت 20*15 و يا 15*15 انتخاب مي گردد.
ميخك داراي ساقه هاي نرم و شكننده اي است و اگر قيم استفاده نشود ساقه هاي براحتي خم شده و ممكن است زير سنگيني گل بشكنند به اين خاطر استفاده از قيمهاي سيمي در گلخانه هاي ميخك رايج است. اولين لايه شبكه سيمي در زمان كاشت قلمه ها در روي بستر قرار داده مي شوند و بعنوان نشانگر براي كاشت قلمه ها استفاده مي شود، سپس باندازه 10 سانتيمتر بالا آورده مي شود.
لايه هاي بعدي قيم شبكه اي با فاصله 10 سانتيمتر از لايه هاي پاييني قرار داده مي شوند. د رمحصول يكساله بسته به اندازه بوته و سرعت رشد آن از حدود 4 لايه و در محصول دو ساله از 6 لايه شبكه استفاده مي شود. حفظ و نگهداري ساقه ها در لابلاي قيم شبكه اي نيازمند صرف كار است.
ـ سربرداري و هرس ميخك
سربرداري و هرس ميخك به منظور تنظيم و كنترل زمان گلدهي و افزايش كيفيت گلهاي توليدي انجام مي شود. ارقام اسپري بدون سربرداري توليد شاخه هاي جانبي مي كنند و كمتر سربرداري مي شوند، در صورتيكه ارقام استاندارد براحتي توليد شاخه هاي جانبي نمي كنند و نيازمند سربرداري هستند. براي جلوگيري از انتقال بيماريها، عمل سربرداري با دست انجام مي گيرد.
چهار روش سربرداري در ميخك هاي استاندارد وجود دارد:
1ـ سربرداري منفرد
بعد از 3 تا 4 هفته از زمان كاشت قلمه ها، عمل سربرداري با قطع بخش انتهايي شاخه اصلي انجام مي شود، كه در اين حالت 4 تا 5 شاخه جانبي توليد خواهد شد. د رگياهان حاشيه رديفها كه از نور بيشتري برخوردار هستند تعداد چهار شاخه جانبي و در گياهان داخل رديفها سه شاخه جانبي نگهداري شده و بقيه هرس مي شوند. نگهداري تعداد زياد شاخه جانبي با اينكه بر عملكرد محصول مي افزايد ولي از كيفيت گلهاي توليدي مي كاهد. روش سربرداري منفرد گلدهي سريع را موجب مي شود ولي در اين حالت گياهان همه در يك زمان به گل مي نشينند.
2ـ سربرداري با قطع شاخه
در اين روش عمل سربرداري مثل روش قبلي انجام ميشود تا شاخه هاي جانبي توليد شوند، بعد از حدود 7 ـ 5 هفته كه شاخه هاي جانبي به طول مناسب مي رسند، اندازه شاخه هاي جانبي با هرس به نصف تقليل مي يابد. در اين روش با اينكه عملكرد در برداشت اول كم مي شود، ولي يكنواختي توليد در طول سال افزايش مي يابد.
3ـ سربرداري دوگانه
از اين روش كمتر استفاده مي شود چون عملكرد در يك زمان خيلي بالا مي رود و همچنين مشكل توليد شاخه هاي ضعيف بعد از برداشت وجود خواهد داشت. براي انجام اين نوع سربرداري حدود 5 هفته بعد از سربرداري اول كه اندازه شاخه هاي جانبي به 13ـ10 سانتيمتر مي رسد، سربرداري دوم بر روي اين شاخه ها بعمل مي آيد.
4ـ سربرداري منفرد همراه با سرزني
شبيه روش قبلي است و تنها فرق آن اين است كه در سربرداري دوم تنها قسمت خيلي كمي از انتهاي شاخه برداشت مي شود. در مورد شاخه هاي بزرگتر اين عمل بمدت دو ماه انجام مي گيرد. اين روش توليد محصول را در يك مزرعه بزرگ يكنواخت تر مي كند.
در صورتيكه در فصل تابستان حفظ دماي گلخانه در حد بهينه مشكل و يا اقتصادي نباشد، در اين حالت تمام گياهان در ارتفاع 25 تا 30 سانتيمتري سرزني شده و يا به تدريج هرس مي شوند، تا از توليد محصول ناخواسته در تابستان جلوگيري شود و گياهان براي توليد بالا در دوره بعدي آماده شوند.
ـ حذف جوانه ها
توليد گلها در ميخك با توجه به رقم و نوع هرس و تربيت مي تواند به دو صورت اسپري و يا استاندارد انجام گيرد. در انواع استاندارد جوانه هاي جانبي تا گره ششم در زير گل حذف مي شوند تا گل انتهايي به اندازه كافي بزرگ و مرغوب گردد. عمل حذف جوانه ها زماني آغاز مي شد كه جوانه ها براحتي قابل حذف كردن باشند، هر چند اين كار سنگيني در پرورش ميخكهاي استاندارد است، ولي انجام آن لازم و ضروري است. در انواع اسپري، جوانه انتهايي حذف مي شود تا گلهاي جانبي يكنواختر شوند. حذف جوانه انتهايي براي به گل نشستن جوانه هاي جانبي، در انواع استاندارد ميخك نيز انجام پذير است. حذف جوانه انتهايي با گل دار شدن همزمان جوانه هاي جانبي، باعث عملكرد بالا و توليد يكنواختتر خواهد شد ولي در عوض از كيفيت و اندازه گلها كاسته خواهد شد.
ـ آبياري
آبياري سطحي بيشتر از ساير روشهاي آبياري در گلخانه هاي ميخك توسعه پيدا كرده است. هر چند كه از روشهاي ديگر آبياري مثل آبياري قطره اي، باراني و فارويي نيز به ميزان زيادي استفاده مي شود. مناسبترين رطوبت تانسيومتري در اطراف ريشه ها براي ميخك بين 300 تا 500 سانتيمتر است. تحت شرايط نوري پايين رطوبت تانسيومتري كمتر از 300 سانتيمتر باعث توليد رشدي نرم و طويل خواهد شد. در اين شرايط كاهش ميزان آبياري تا حدي كه گياهان تقريباً به حد پژمردگي برسند، بر ميزان استحكام و قدرت ساقه ها خواهد افزود. زمانيكه گلها در حال تشكيل و نمو هستند آبياري منظم جهت افزايش اندازه و رنگ گلها و همچنين افزايش طول عمر آنها بعد برداشت لازم و ضروري است.
ـ تغذيه
در تغذيه ميخك مواردي كه بايد مدنظر گرفته شوند عبارتند از: نوع كود مصرفي، مقدار آن، شرايط گلخانه از لحاظ مقدار نور، دما و مرحله رشد گياه، مقدار كود مصرفي براساس ميزان بهينه عنصر مورد نظر در خاك با رعايت مقدار هدر رفت آن محاسبه خواهد شد. مناسبترين مقدار ازت در خاك براي توليد ميخك 40 ـ 25 پي پي ام است و در اين ميان كودهاي نيتراته نسبت به انواع آمونيومي ترجيح داده مي شود. مخصوصاً در شرايط كم نور و سرد زمستان استفاده از كودهاي آمونيومي به خاطر ايجاد رشد نرم پيشنهاد نمي گردد. از تجمع ازت زياد در خاك بايد جلوگيري كرد چون باعث رشد ضعيف شاخه ها خواهد شد.
مناسبترين ميزان پتاسيم خاك نيز بين 25 تا 40 پي پي ام انتخاب مي شود. پتاسيم پايين موجب كاهش رشد، عملكرد، طول ساقه و عمر بعدازبرداشت محصول خواهد شد. بافت مردگي انتهايي كاسبرگ نيز مربوط به كمبود پتاسيم در گياه است.
مقدار بهينه فسفر در خاك بين 5 تا 10 پي پي ام است و كمبود آن باعث كاهش رشد خواهد شد. فسفر معمولاً بصورت كودهاي سوپر فسفات يا سوپر فسفات ترپل به خاك اضافه مي شود.
كمبود بر نيز مي تواند موجب عارضه هايي در گل ميخك گردد. از جمله اينها مي توان به شكافتگي كاسبرگ و سقط جوانه گل اشاره كرد. كاهش ميزان بر برگ از حد مناسب (كمتر از 20 تا 25 پي پي ام) موجب توليد ميانگره هاي كوتاه، جوانه هاي گل چروكيده و كوچك خواهد شد. كمبود در گلخانه هايي كه در آنها از دي اكسيدكربن تزريقي استفاده مي شود و يا گلخانه هايي كه نوسانات نوري در آنها زياد است، بيشتر ديده مي شود. علائم كمبود بر در برگها بصورت حاشيه هاي نكروز شده آشكار مي شود.
پاستوريزه كردن با بخار گرم به مدت طولاني، شرايط اسيدي (PH كمتر از 5/5) و همچنين زهكشي ضعيف از عوامل ايجاد كننده سميت منگنز به شمار مي روند. در اين شرايط رشد و عملكرد محصول كم شده، برگها چروك خورده و سوختگي ارغواني در نوك برگهاي پايين پديدار مي شود. استفاده از بخار آب نيمه گرم، افزايش PH خاك و افزودن كلات آهن از ميزان سميت منگنز خواهد كاست.
بايد توجه كرد ميزان نمكهاي محلول در خاك از حد مناسب تجاوز نكند چون شوري و نمك بالا از عملكرد، وزن تازه گلها و كيفيت آنها خواهد كاست. مناسبترين EC خاك براي ميخك به روش عصاره اشباع 5/2 ميلي موس در سانتيمتر برآورد شده است.
مقدار عناصر غذايي موجود در بافت براي توليد ميخكهاي با كيفيت برتر
(Dianthus caryophyllus)
عنصر غذايي
مقدار
ازت (درصد)
2/5 ـ 2/3
فسفر (درصد)
3/0 ـ 2/0
پتاسيم (درصد)
6 ـ 5/2
كلسيم (درصد)
2 ـ 1
منيزيم (درصد)
5/0 ـ 2/0
آهن (PPM)
300 ـ 100
روي (PPM)
75 ـ 25
مس (PPM)
30 ـ 10
بر (PPM)
100 ـ 30
شرايط محيطي پرورش
ـ دما
با اينكه بين ارقام مختلف ميخك از لحاظ ميزان حساسيت به دما و نور اختلاف وجود دارد، ولي اكثر ارقام در شرايط دماي خنك و طول روزهاي بلند گل هاي مرغوبتري توليد مي كنند. بهترين دماي پيشنهادي براي ميخك ها جهت توليد گلهاي مرغوب 0C 10 در شب و 0C 13 تا 0C 16 درجه سانتيگراد در روز است. با وجوديكه گل انگيزي در دماهاي پايين (0C 5 ) تسريع مي شود ولي نمو گل از سرعت كمتري برخوردار است، بعنوان مثال زمان لازم از موقع گل انگيزي تا ظهور جوانه گل 40 روز در 0C 10 و 17 روز در 0C 20 است.
در 0C 10 رشد و نمو جوانه گل و رسيدن آن به مرحله شكوفايي در عرض 100 روز و در دماي 0C 20 در مدت 33 روز انجام مي گيرد. بايد توجه داشت افزايش دما به بيشتر از 0C 16 تاثير معكوسي در كيفيت گلها دارد.و باعث كم شدن قطر گلها مي شود. كاهش دما به زير دماي مطلوب كيفيت گل ها را افزايش داده اما عملكرد كاهش يافته، رشد كند شده و عارضه شكافتگي كاسبرگ افزايش مي يابد.دماهاي بالاي حد مطلوب بر عملكرد محصول افزوده ، دوره رشد و توليد را كم كرده و باعث توليد شاخه هاي ضعيف ، گل هاي كوچك شده و كيفيت ضعيف رنگ گل ها را موجب مي گردد.
ـ نور
شدت و دوره نوري (فتوپريود) در گل انگيزي ميخك موثر است. زمانيكه شدت نور بالاست گل انگيزي سريعتر انجام مي گيرد و تعداد كمتري برگ بر روي ساقه ها تشكيل مي شود. در شرايط شدت نور پايين وضعيت بر عكس ميشود، گل انگيزي به تعويق افتاده و برتعداد برگ ها بر روي ساقه ها افزوده مي شود. حداقل شدت نور براي حفظ و تدوام رشد در ميخك 5 / 21 كيلو لوكس است. بين شدت نور و طول روز جهت گل آغازي اثر متقابل وجود دارد. در شدت نور كم 20 تا 30 روز بلند و در شدت نور بالا 7 تا 14 روز بلند براي تشكيل گل در ميخك نياز است. براي اينكه طول روز اثر لازم را در گل انگيزي داشته باشد بايد يك حداقل برگ بين 6 تا 8 برگ بر روي ساقه ها وجود داشته باشد. در روزهاي بلند از ميزان شاخه زايي گياهان كاسته ميشود، به اين خاطر لازم است گياهان مادري براي تهيه قلمه در روزهاي كوتاه پرورش يابند.
تراكم كاشت در ميزان شدت نور دريافتي موثر است. در مناطق با شدت نور كم مي توان از نور مكمل استفاده كرد و يا تراكم گياهان را پايين آورد. در غير اينصورت از تعداد شاخه هاي گل دار كاسته شده، كيفيت وزن تر و خشك گل ها نيز پايين مي آيد. در حال حاضردر گلخانه هاي تجاري ميخك بطور متناوب 21 روز، روزهاي بلند و 21 روز ، روزهاي عادي اعمال مي شود. در صورتيكه بعد از دوره 21 روزه روزهاي بلند ، روزهاي عادي با كمتر از 12 ساعت اعمال شود، در اين صورت رشدهاي جديد براي توليد گل در دوره بعدي آغاز خواهد شد. دوره طولاني روزهاي بلند سبب مي شود اكثر جوانه هاي جانبي توليد گل بكنند و ديگر جوانه كافي براي دوره بعدي محصول باقي نماند. زمانيكه عمر مفيد گياهان به اتمام رسيده و قراراست گياهان حذف شده و با گياهان جديد جايگزين شوند، در اينصورت مي توان با اعمال مدوام روزهاي بلند به حداكثر گل در آخرين برداشت دست يافت.
يك برنامه توليدي پيشنهادي براي ميخك هاي بريده به روش سر برداري منفرد
كاشته شده در بيستم ارديبهشت
مراحل كاشت
زمان
دما
كاشت قلمه هاي ريشه دار
3 تا 4 هفته
روز : 16 ـ 13
شب : 10
سربرداري
بيستم خرداد
روز : 16 ـ 13
شب : 10
گل دهي
شهريور تا مهر
روز : 16 ـ 13
شب : 10
تناوب روزهاي بلند و روزهاي عادي
مهر به بعد
روز : 16 ـ 13
شب : 10
توضيح :
1ـ در طول روزهاي كوتاه پاييز در حدود 21 تا 31 هفته طول مي كشد تا بعد از برداشت گل، شاخه هاي جانبي توليد گل بكنند در صورتيكه در طول روزهاي بلند اين مدت كمتر و بين 15 تا 19 هفته مي باشد.
2 ـ در اين برنامه بعد از برداشت اول در شهريور يا مهر ماه ، روزهاي عادي كوتاه خواهند بود و اين به توليد سريع شاخه هاي جانبي كمك خواهد كرد. بعد از اينكه شاخه هاي جانبي 6 تا 8 برگه شدند، دوره روزهاي بلند آغاز خواهد شد. و چرخه توليد همينطور ادامه پيدا خواهد كرد ، تا زمانيكه گياهان بطور كامل حذف شوند و باگياهان جديد جايگزين گردند.
ـ برداشت
بهترين زمان برداشت در طول شبانه روز اوايل صبح است، موقعي كه گل ها در تورم كامل هستند. برداشت گل ها بوسيله چاقو يا قيچي هاي تيز انجام مي گيرد. بعد از برداشت ، گل ها درجه بندي شده و در محلول دوام بخش در دماي 1 تا 6 درجه سانتيگراد قرار داده مي شوند. گل ها در مراحل مختلف قابل برداشت هستند. از زمان جوانه خيلي سفت تا موقعي كه گلبرگ ها روي كاسبرگ ها خم مي شوند.
برداشت جهت حمل به بازارهاي دور بهتر است موقعي باشد كه گلبرگ باندازه 5/1ـ 5/0 سانتيمتر بالاي كاسبرگ رشد كرده باشند و داراي رنگ مطلوب رقم باشد. ارقام اسپري ميخك زماني برداشت مي شوند كه دو تا سه گل باز شده و بقيه جوانه ها رنگ گرفته اند.در ارقام استاندارد 2 تا 3 گره و در ارقام اسپري 3 تا 4 گره در زير محل برش در زمان برداشت گل نگه داشته مي شود، تا جوانه لازم براي دوره بعدي گلدهي وجود داشته باشد.
ـ برداشت در مرحله جوانه سفت
ميخك هايي كه در مرحله جوانه سفت يا كمي باز شده برداشت مي شوند در مقايسه با گل هايي كه در مرحله شكوفايي كامل برداشت مي شوند از عمر انباري طولاني تري برخوردار هستند جوانه هاي سفت اتيلن كمتري توليد كرده و به بيماريهاي قارچي مقاومتر هستند. گل هاي كاملاً باز در دماي پايين حداكثر تا 3 ـ 2 هفته انبار مي شوند، در صورتيكه جوانه ها بمدت طولاني تر تا 6 الي 10 هفته قابل نگهداري هستند. ولي براي حصول نتايج مطمئن بهتر است نگهداري بصورت جوانه بطور متوسط بمدت 4 تا 5 هفته باشد . ثابت شده است كه ميخك هاي برداشت شده در مرحله جوانه سفت و تيمار شده با تيو سولفات نقره (STS) و ساكارز بمدت 20 تا 24 هفته در دماي صفر تا يك درجه سانتيگراد ، بطور موفقيت آميزي در انبار خشك قابل نگهداري هستند.
برداشت و انبار داري در مرحله جوانه داراي مزاياي ديگري نيز هست از جمله : افزايش عملكرد ، امكان حداكثر برداشت در آخرين مرحله برداشت محصول قبل از حذف كامل مزرعه به منظور كاشت گياهان جديد و در نتيجه كاهش فاصله زماني بين كاشت ها . علاوه بر اينها حمل ونقل جوانه ها راحتتر است . بسته بندي آنها فشرده تر و در نتيجه مقدار شاخه حمل شده در واحد سطح بيشتر و هزينه حمل پايين تر است .
ـ تيمار بعد از برداشت
براينكه گل هاي برداشت شده از تاثير عوامل سوء محيطي مثل دماي بالا ، اتيلن ، رطوبت كم ، نبود مواد غذايي و عوامل آلوده كننده در امان باشند، لازم است در شرايط خاصي نگهداري شوند، ارقام مختلف ميخك از لحاظ حساسيت به اتيلن محيطي و دروني با هم فرق مي كنند. ارقامي كه از لحاظ توليد اتيلن فراز گرا هستند، سريعتر پير شده و عمر ماندگاري كمتري دارند، در صورتيكه ارقام فاقد چنين خصوصيتي ديرتر پير شده و عمرشان طولاني تر است.
تحقيقات نشان داده است كه در انتخاب ارقام، بهتر است ارقامي كه از لحاظ توليد اتيلن نافرازگرا هستند ، انتخاب شوند چون عمر بعد از برداشت آنها حتي از ارقام غير حساس به اتيلن بيشتر است . اتيلن باعث خميدگي گلبرگ ها به طرف پايين و قهوه اي شدن آنها شده و از كيفيت و بازار پسندي گل ها بشدت مي كاهد . براي كاهش اثرات زيان بخش اتيلن از تركيبات بازدارنده توليد اتيلن و يا از تركيبات بازدارنده عمل اتيلن استفاده مي شود. تركيبات داراي نقره ، مثل تيوسولفات نقره و يا نيترات نقره از عمل اتيلن جلوگيري مي كنند، بطوريكه در حال حاضر به ميزان زيادي از اين تركيبات در محلولهاي دوام بخش گل استفاده مي گردد. بدليل اثرات سمي نيترات نقره ، تيو سولفات نقره بيشتر ترجيح داده مي شود. گل هاي تيمار شده با (STS) داراي طول عمر حدود 30 روز هستند در صورتيكه گل هاي تيمار نشده تنها بمدت 6 تا 9 روز عمر كردند.
افزودن ساكارز (10 % ) به محلول نگهدارنده حاوي (STS) عمر گل ها را بيشتر افزايش داده و بر كيفيت آنها نيز مي افزايد . ساكارز بعنوان يك منبع غذايي استفاده شده و ساختمان و وظيفه غشاء سلولي را همچنان حفظ كرده و پتانسيل اسمزي را فراهم مي كند.
علاوه بر مواد بالا از قارچ كش ها و با كتري كش ها نيز در محلول دوام بخش گل ها استفاده مي گردد. چون در صورت نبود اين مواد، در كنار ساير شرايط مطلوب از قبيل وجود آب و ساكارز انواع باكتريها و قارچها در محيط رشد كرده و با تجمع در درون آوند هاي چوبي موجب بسته شدن آنها مي گردند. به اين خاطر استفاده از آب يون زدايي شده يا تقطير شده براي جلوگيري از چنين مشكلاتي پيشنهاد مي گردد. همچنين از تركيبات باز دارنده رشد ميكروارگانيسم ها مثل 8-HQC ( 8- هيدروكسي كوينولين ) و شرايط اسيدي با 5/3 = PH در محلول هاي دوام بخش استفاده مي گردد. گل هايي كه در مرحله جوانه برداشت شده اند براي شكوفايي كامل و بي عيب ونقص بايد در محلول شكوفا كننده قرار داده شوند. در اين شرايط نمو و باز شدن گل ها سريعتر از شرايط عادي انجام شده و حتي كيفيت گل هاي باز شده بهتر از كيفيت گل هاي تازه برداشت شده در آن مرحله است. محلول هاي شكوفا كننده داراي مقادير بالاي ساكارز (12-10 در صد ) هستند كه به باز شدن سريع جوانه ها و افزايش عمر گل هاي توليد شده كمك مي كند. افزودن STS و تركيبات ضد قارچ
و باكتري به حصول نتايج مطلوبتر كمك فراوان مي كند. بهترين شرايط شكوفايي جوانه هاي گل در محلول هاي نگهدارنده دماي محيطي حدود 21 درجه سانتيگراد با شدت نور حداقل 8/10 كيلو لوكس مي باشد.
ـ انبارداري
در مقايسه با ساير گل هاي بريده ميخك هابمدت طولاني تري بدون كاهش در كيفيت قابل انبار كردن هستند. انبارداري خشك در دماي پايين يك روش معمول در نگهداري گل هاي ميخك مي باشد، هر چند كه از انبار هاي كم فشار نيز براي نگهداري استفاده مي كنند. در طول انبارداري سرد و يا حمل ونقل دما بايد بين صفر تا 5/1 درجه سانتيگراد حفظ شودو رطوبت نسبي انبار در حد 95-90 درصد تنظيم شود. در چنين شرايطي توليد اتيلن به حداقل رسيده و سرعت پير شدن كاهش مي يابد. جريان مناسبي از هوا نيز جهت تهويه و خروج گاز اتيلن توليد شده لازم است.
براي بسته بندي از جعبه هاي كارتوني استفاده مي گردد. بخش داخلي جعبه ها با لايه هاي پلي اتيلن و روزنامه پوشانده مي شود. روزنامه ها در ته جعبه ها ، بين طبقات گل و روي جعبه ها قرار داده مي شوند تا قطرات آب تشكيل شده را جذب نمايد. گل ها نبايد با لايه هاي پلي اتيلن تماس داشته باشند و به طور كامل پوشانده شوند. ته جعبه ها بهتر است براي جلوگيري از حركت گل ها در حين حمل ونقل ، داراي بر جستگيهاي عرضي باشد. كارتونها قبل از بسته شدن تا دماي صفر درجه سانتيگراد پيش سرما دهي مي شوند.
جعبه ها بايد به گونه اي چيده شوند كه بين آنها فضاي كافي جهت جريان هواي سرد وجود داشته باشد. علاوه بر اين وجود منافذ و سوراخ كافي در ديواره جعبه ها جهت اطمينان از حركت كافي و راحت هوا از درون بسته ها لازم و ضروري است. تعادل رطوبتي در داخل بسته ها از اهم موارد مورد توجه است ، كمبود رطوبت و تنش آبي باعث كاهش عمر انباري گل ها شده و بر عكس ، رطوبت بالا و تجمع آب بر روي شاخ و برگ و گل ها موجب شيوع بيماري قارچي كپك خاكستري (Botrytis) و ساير بيماري هاي بلايت گلبرگي مي شود. يكي از روش هاي موثر در جلوگيري از گسترش اين نوع بيماري ها ، جلوگيري از نوسانات دمايي و تشكيل قطرات آب در داخل بسته ها است. چون گلبرگ هاي آلوده نه تنها كيفيت پاييني خواهند داشت ، بلكه عاملي جهت توليد اتيلن خواهند بود.
ـ درجه بندي
بعد از دوره انبار سرد ، حمل طولاني و يا هر دو ، گل هاي درجه بندي شده دسته بندي مي شوند و پس از بريدن ته ساقه ها در محلول دوام بخش گرم قرار داده مي شوند تا آب از دست رفته ، جايگزين شود. انواع استاندارد در دسته هاي 25 تايي و انواع اسپري در دسته هاي هفت تا ده تايي با حدود 35 گل باز شده يا نيمه باز درجه بندي مي شوند . ميخك ها بر اساس صفات قابل اندازه گيري مثل طول ساقه ، استحكام ساقه و قطر گل درجه بندي مي شوند. ساير صفات مثل وجود يا عدم وجود آفات ، بيماريها ، گل هاي بد شكل ، آسيب ديده، شكافتگي كاسبرگ ، ساقه هاي شكافته، گل هاي بد رنگ براساس قضاوت تعيين مي گردند.
موضوع :عمر گلهای بریده را زیاد کنید!
حتما برای شما هم پیش آمده که بمناسبتهای مختلف برای شما دسته گل آورده اند و شما هم به طبع دسته گل را در آب گذاشته اید و چند روزی نگهداری کرده اید.اما من میخوام امروز یکی دوتا کار ساده را به شما یاد آوری کنم که مدت بیشتری از گلهاتون لذت ببرین.
اول به شما عرض میکنم که گلها اندام های زایشی گیاه هستند و در واقع تقریبا به منتهای مرحله رشدی رسیده اند و تقریبا دیگر به مواد غذایی زیادی برای رشد بیشتر احتیاج ندارند، و مواد غذایی لازم فقط برای حفظ و بقای گل هست که آنهم بطور تقریبی از آنچه که توسط برگهای همراه گل تولید میشه قابل تامین هست.(عرض کردم تقریبا).
دوم اینکه گلهای بریده فاقد ریشه هستند و آب لازم را فقط از طریق آوند هایی( مجاری ) که در محل بریده شدن ساقه قرار دارند جذب میکنند.سوم اینکه خود گیاه با سطح بریده شده بعنوان یک زخم برخورد میکنه و سعی میکنه که بنوعی آنرا ترمیم و باز سازی کنه که اینکار رو با مسدود کردن سلولها و آوندهای صدمه دیده(بریده شده) انجام میده که این خودش باعث مختل شدن جذب آب میشه.
حتما هم دیده اید که پس از مدتی آب داخل لیوان یا گلدان کمی کدر میشودو یا بوی بد میگیرد که این بدلیل رشد انواع قارچ در آب هست.
با دانستن این نکات خودتون هم میتونید حدس بزنید که باید چکار کنید.
اولا که با عوض کردن زود زود آب از گندیدن آب ویا رشد قارچها جلوگیری کنید چون همین عامل باعث خراب شدن و مردن اوندهای انتهای ساقه میشه و در نتیجه جذب آب را مختل میکنه.
دوم اینکه با یک وسیله تیز هر یکی دوروز یکبار انتهای ساقه را بطور مورب ببرید. با اینکار(وسیله تیز) هم از خراب کردن آوند ها جلوکیری میکنید و هم با مورب بریدن شاخه سطح تماس و تعداد اوندهای در تماس با آب را زیاد میکنید و در نتیجه به سهولت جذب آب توسط شاخه ها کمک میکنید.
سوم اینکه گاهی اوقات بعضی از فروشندگان به هنگام فروش دسته گل مواد مخصوص طولانی کردن عمر گل را هم عرضه میکنند که این مواد هم از رشد قارچها جلو گیری میکنه و هم مقداری مواد مغذی داره که استفاده از اون خیلی مفید هست.
گل های پیاز دار :
انتهای ساقه آن را قطع کنید . ماده سفید و چسبناکی که از ان خارج می شود را بشویید ، سپس درون ظرفی از آب بگذارید .
گل شقایق :
ته ساقه را روی شعله بسوزانید تا تبدیل به زغال شود .
سوسن و زنبق :
انتهای ساقه را به شکل اریب قطع کنید سپس آن را تا گردن درون آب بگذارید .
رز :
برای نگهداری رز یا گل سرخ در آب ، ابتدا به آرامی گلبرگ های پلاسیده قسمت خارجی را جدا کرده و خارهای آن را از شاخه بزدایید سپس ساقه گل را شکاف داده یا له نمایید .
گل لاله :
برای جلوگیری از خمیده شدن ساقه آن دسته گل لاله را با یک روزنامه خیس محکم پیچیده مدت یک ساعت یا بیشتر آن را در 5 سانتیمتر آب بگذارید سپس یک سنجاق کوتاه در میان هر ساقه ، درست در زیر گل فرو کنید .
گل های دارای ساقه چوبی :
انتهای ساقه آن را شکاف داده یا له کنید و اگر درحال پلاسیده شدناست ساقه آن را درآب داغ بگذارید .
گل های شیره دار :
از انتهای برخی از گل ها مانند کوکب ماده لزجی خارج می شود .پس از چیدن این گلها انتهای آن را در برابر حرارت آتش کز بدهید و مدت نیم ساعت در آب سرد قرار دهید .
توصیه های دیگر برای شادابی و طول عمر گل ها :
- اگر می خواهید گلهای شما تا آمدن میهمانان تر وتازه و شاداب بماند ، انتهای ساقه آن دستمال مرطوبی بسته درون یخچال بگذارید ، مدت بیشتری تازه خواهند ماند .
- پس از چیدن گل ها کمی عسل به انتهای ساقه موجب طول عمر گل می شود . برای حمل قلمه نیز این شیوه ی مفیدی است .
- به محض آنکه گل را از ساقه جدا کردید ابتدا مدتی در آب نیمه گرم و سپس در آب سرد قرار دهید .
- هر روز آب گل های خود را عوض کنید . هربار که آب را عوض کردی مقداری از ساقه کوتاه کنید .
- اضافه کردن مقدار بسیار کمی نمک یا شکر ( به اندازه نوک انگشت ) به گل های شما جان تازه ای می بخشد .
رسیدگی روزانه به گل ها
آب داخل ظرف، گلدان و یا محفظه ای که گیاهان را در آن قرار داده اید، بصورت روزانه عوض کرده و داخل ظرف آب تازه بریزید. اگر حتی داخل ظرف فوم و یا اسفنج مخصوص هم وجود داشته باشد، شما باید تا بالای اسفنج و یا فوم آب بریزید، با این کار گل ها عمر داراز تری خواهند داشت. اگر کل آب ظرف را عوض می کنید، بهتر است خود ظرف را نیز بشویید.
برای اینکه گل های شما مدت زمان بیشتری تازه و سالم بمانند می توانید از انواع مختلف غذاهای مخصوص گل و گیاهی که در بازار موجود است، استفاده کنید. به این منظور می توانید مقداری از غذای مخصوص را در گلدان حاوی گل بریزید. می توانید این غذاها را از گل فروشی ها تهیه کنید. این نوع غذاها مواد مورد نیاز گیاه را به آن می رساند، از رشد باکتری هایی که منجر به مسدود شدن ساقه گیاه و عدم رسیدن آب به قسمت های بالایی می شوند، جلوگیری می کنند، جوانه ها و غنچه ها را شکوفا کرده، و به طور کلی عمر دسته گل شما را افزایش می دهند. استفاده از این مکمل های غذایی برای گیاهان یکی از بهترین راه های افزایش طول عمر آنها است، فقط باید دقت داشته باشید که طبق دستورالعملی که برروی بسته مکمل نوشته شده عمل کنید. اگر به طور صحیح از این مکمل ها استفاده نکنید، امکان آسیب رسیدن به گل ها وجود دارد.
● برش مکرر ساقه ها
هر چند روز یکبار، گل ها را از ظرف خود خارج کرده و ساقه های آنها را کوتاه کنید. از انتهای ساقه به اندازه ۳تا۴ سانتیمتر کوتاه کنید. برای اینکه گیاه بتواند به بالاترین میزان آب را بالا بکشد، باید انتهای ساقه را بصورت زاویه دارد ببرید. می توانید از یک چاقوی تیز، یا قیچی باغبانی استفاده کنید. سعی کنید به ساقه گل فشار وارد نکنید چراکه هر آسیبی که به ساقه برسد از جذب آب ممانعت خواهد کرد.
هر گونه شکوفه و یا برگ آسیب دیده را نیز از گل جدا کنید. برای اینکه به ساقه ها آسیبی وارد نشود می توانید پیش از درآوردن گل ها از ظرف آنها را با یک نخ به هم متصل کنید و سپس از داخل گلدان جدا نمایید. سپس آنها را داخل ظرف جدیدی که با آب تازه و مکمل مورد نظر پر شده است، بگذارید و نخ را از اطراف آن باز کنید.
● تعویض آب و مکمل غذایی
ابتدا باید گلدان را تمیز کرده و سپس آب را به دمای اتاق رسانده و مکمل را به آن اضافه کرده و سپس گل ها را در داخل آن قرار دهید. باید مطمئن شوید که هیچ گونه خار و خاشاک یا غباری روی آب قرار نگرفته باشد(مانند برگ و قسمتهای مختلفی از ساقه) چرا که این امر می تواند باعث تشدید رشد باکتری ها در گلدان شده و عمر گل ها را کاهش دهد.
● گل ها را در محیط خنک قرار دهید
دمای مناسب برای بیشتر گل ها چیزی در حدود ۶۵تا۷۲درجه فارنهایت بوده و بهتر است بطور مستقیم در زیر تابش نور خورشید گرما و سرمای شدید قرار نگیرند. همچنین نباید گل ها را در زیر فن های سقفی و یا در بالای تلویزیون و مکان هایی که اشعه های گرم از آن ساطع می شود قرار دهید چراکه این گونه وسایل از خود گرما تولید کرده و سبب می شوند که گل آب خود را از دست بدهد. همچنین نباید گلدان را در کنار میوه های رسیده قرار دهید. چراکه میوه از خود قدری گاز اتیلن ساطع می کند که می توان برای گل ها مضر باشد و آنها را بطور نابهنگام پژمرده کند.
▪ گل نرگس:
این گل در آب کم عمق می تواند عمر بسیار درازی داشته باشد; به ویژه اگر ساقه های آن را بطور مکرر کوتاه کرده و آب را عوض کنید و غذای مکمل به آن اضافه نمایید. هر دو تا سه روز یکبار تنها در نیمی از گلدان آب بریزید. می توانید پوسته محافظ را به حال خود باقی گذاشته و یا آن را به آرامی از ساقه جدا کنید. زمانیکه ساقه های نرگس را کوتاه می کنید این پوسته ها از خود نوعی شیره در داخل آب ترشح می کنند که عمر سایر گل ها را کوتاه می کنند. برای جلوگیری از این مشکل می توانید پس از برش ساقه ها برای ۱۲ساعت آنها را در یک گلدان مجزا قرار دهید و سپس با گل های دیگر در یک گلدان قرار دهید. در گل آرایی های جدید دیده می شود که گل نرگس را همراه با پیاز و ریشه آن تزئین می کنند. به این منظور گل روی ریشه ها را با آب شسته و می توانید از کلیه گیاه از ریشه گرفته تا ساقه و برگ و گل لذت ببرید.
▪ گل شقایق:
همان مراقبت های متداولی که در ابتدا توضیح داده شد در مورد گل شقایق هم صدق می کنند، اما از آنجاییکه ساقه های آنها خیلی لطیف و آسیب پذیر می باشند، باید آنها را با ملایمت در دست گرفته و به آرامی کوتاه کنید. طبیعت حساس و لطیف گل های شقایق حاکی از این مطلب است که عمری بیش از ۳تا۵ روز ندارند.
▪ گل داودی:
این گل ها در رنگ ها و اشکال مختلف یافت شده و با تعداد گلبرگ های مجزا یافت می شوند. گاهی اوقات در رنگ های غیرمعمول دیده شده و با شکوفه های تکی و یا چند تایی در هر ساقه، دارای زیبایی خاصی می باشند. هر یک از گلبرگ ها که زرد شده و یا رو به پلاسیدگی می رفتند، باید از ساقه جدا شوند.
برگ های این گل گاهی اوقات از گلبرگ ها نیز زودتر پلاسده می شوند. کوتاه کردن ساقه ها جذب مطلوب آب را افزایش داده و عمر گل را در داخل گلدان افزایش می بخشد. عمر متوسط گل های داودی در گلدان چیزی در حدود ۷تا۱۲ روز می باشد.
▪ گل مینا:
کلیه موارد ذکر شده برای مراقبت و نگهداری از سایر گل ها درمورد این گل نیز صدق می کند، تنها با این تفاوت که باید به یاد داشته باشید این گل نیازمند میزان آب زیادی است به همین دلیل باید به طور مکرر گلدان را چک کنید و آن را همیشه پر از آب نگه دارید.
▪ گل زنبق:
این گل هم دارای شکوفه های متعدد بسیار کوچکی می باشد که به مرور زمان شکوفا خواهند شد. این شکوفه ها در عرض ۲روز شکوفا می شوند. شکوفه های زیبا و آبی رنگ این گل در کنار لاله و سوسن از جذابیت خاصی برخوردار می شوند. هرچند عمر کوتاهی دارند اما به گلدان ها زیبایی و جذابیت خاصی می بخشند. آب را تا بالاترین حد گلدان بریزید و از ایجاد باکتری در گلدان جلوگیری کنید. در گلدان در حدود ۳تا۵روز عمر می کنند.
▪ گل سوسن:
گرده افشانی گل سوسن می تواند سبب ایجاد لکه برروی لباس و مبلمان شود، به همین دلیل پیش از اینکه آن را با گل های دیگر در داخل گلدان قرار دهید، سعی کنید نرینگی آن را با دستمال به آرامی پا ک کنید.
این کار را باید هرچند روز یک بار انجام دهید. کلیه موارد ذکر شده برای مراقبت از گل را که در بالا به آنها اشاره شده درمورد این گل نیز رعایت کنید و دقت داشته باشید که گل سوسن براحتی پلاسیده شده و از بین می رود، به همین دلیل هنگامیکه آنها را در دست می گیرید باید مراقب باشید و آنها را به آرامی در دست بگیرید. شکوفه های این گل به ترتیب باز می شوند و شما می توانید گل هایی را که عمر خود را کرده اند و به ساقه اصلی نزدیک هستند را جدا کنید.
▪ گل ارکیده:
کلیه موارد ذکر شده برای مراقبت و نگهداری از سایر گل ها درمورد این گل نیز صدق می کند; فقط توجه داشته باشید که این گل بسیار حساس بوده و به هیچ وجه نباید در معرض گاز اتیلن که از میوه ها، سبزی ها و مواد فاسد شده گل ها ساطع می شود قرار بگیرد.
▪ گل میخک صد پر:
همان مواردی را که در بالا به آن اشاره کردیم، درمورد میخک هم صدق می کند به علاوه اینکه این گل به گاز طبیعی اتیلن که می تواند از طریق میوه، سبزی، و گل های پژمرده آزاد شود، حساسیت بیشتری نشان می دهد.(این گاز برای انسان و حیوان مضر نیست). برای اینکه بهترین نتیجه را بگیرید این گل ها را به دور از منابع تولید اتیلن نگهداری کنید. زمانیکه ساقه ها را برای ترمیم گیاه، برش می زنید از بالای یکی از گره هایی که برروی ساقه ایجاد شده این کار را انجام دهید. این امر به گیاه اجازه می دهد تا آب را در حد نیاز خود از ساقه بالا بکشد. بسته به انواع مختلف این گیاه، میخک میتواند عمری در حدود ۷تا۱۴ روز داشته باشد.
▪ گل سنبل:
کلیه موارد ذکر شده برای مراقبت و نگهداری از سایر گل ها درمورد این گل نیز صدق می کند، اما در ذهن داشته باشید که وقتی ساقه های آنها را می برید، نوعی شیره گیاهی آزاد می کند که عمر سایر گل ها را کاهش می دهد. برای جلوگیری از این امر پس از کوتاه کردن ساقه ها آنها را در یگ ظرف جداگانه قرار داده و پس از ۱۲ساعت در کنار گل های دیگر بگذارید. در روش های گل آرایی به شیوه نوین گل سنبل را با پیاز و ریشه آن تزئیین می کنند. خاک را از روی ریشه گیاه می شویند تا از کثیف شدن آب جلوگیری شود.
▪ آلسترومریا:
غنچه های این گل کیپ و سفت هستند. اگر به خوبی از آنها مراقبت کنید تا آخرین حد باز می شوند. آلسترومریا جز» گل هایی است که همیشه تشنه آب است. به همین دلیل باید گلدان را دائما نگاه کنید تا آب آن کم نشده باشد و اگر داخل گلدان اسفنج گذاشته اید، باید دائما به آن سربزنید و از خیس بودن آن اطمینان حاصل کنید. هر بار که آب گلدان را عوض می کنید باید از غذای مکمل جدید داخل آن بریزید.
▪ گل رز:
کلیه موارد ذکر شده برای مراقبت از گل و گیاه را که در بالا به آنها اشاره شده درمورد این گل نیز رعایت کنید و هر گونه گلبرگ بد رنگی را از آن جدا کنید. گلبرگ های پلاسیده و برگ هایی که زیر خط آب قرار داشتند را جدا کنید. برش مکرر ساقه ها سبب افزایش طول عمر رز می شود. اگر احساس کردید که گل رز شما در حال پلاشیده شدن است، می توانید مجددا آنها تازه و شاداب کنید. به این صورت که در حدود ۵سانتیمتر از انتهای ساقه آن را جدا کنید.
سپس وان یا ظرفشویی را از آب پر کرده و تمام گیاه را در آن فرو ببرید. اجازه دهید که گلبرگ ها برای ۲۰تا۶۰دقیقه آب جذب کنند و بعد آنها را دو مرتبه داخل گلدان قرار دهید. گل های رز در جای خنک عمر بیشتری خواهند داشت اما اگر می خواهید غنچه های آن زودتر باز شوند، آنها را بطور موقتی در جای گرم قرار دهید، البته نه در محیطی گرم تر از ۸۰درجه فارنهایت.
▪ گل صدتومانی:
کلیه موارد ذکر شده برای مراقبت از گل را که در بالا به آنها اشاره شده درمورد این گل نیز رعایت کنید و از قرار دادن این گل در زیر نور مستقیم خورشید خودداری کرده و آن را در محلی خشک قرار دهید. گلفروش ها این گل ها را معمولا زمانی که در دسته گل قرار می گیرند، بصورت غنچه می گذارند تا پس از چند روز غنچه هایش باز شوند. غنچه های تازه باز شده بسیار حساس بوده و به سرعت از بین می روند به همین دلیل به آنها فضای کافی داده و فقط در صورت لزوم آنها را حرکت دهید. با مراقبت مناسب در حدود ۷روز نیز عمر خواهند کرد.
▪ کالاس:
همان مواردی که در بالا به آنها اشاره شد، برای این قسمت نیز صدق می کنند اما از آنجایی که چمچمه های این گل(قسمت رنگی گل) به سادگی پژمرده می شوند، در زمان دستکاری آنها باید خیلی مراقب بوده و به آرامی با آن برخورد کنید. کالاس دارای ساقه های کلفت و گوشتی می باشد که وقتی از عمر آن می گذرد، در قسمت انتهایی ساقه پیچ می خورد. برای اینکه بالاترین عمر را در داخل گلدان داشته باشند، باید هر دو روز یکبار ساقه های آن را کوتاه کنید. این نمونه از گل نیز از جمله انواع گل های تشنه است به همین دلیل باید آب آن را بصورت مکرر چک کنید.
▪ فریزیا:
کلیه موارد ذکر شده برای مراقبت و نگهداری از سایر گل ها درمورد این گل نیز صدق می کند، فقط باید دقت داشته باشید که این گل ها قرار گرفتن در آب همدما با اتاق را ترجیح می دهند. شکوفه های این گیاه مانند دندانه های شانه در امتداد یکدیگر قرار گرفته و از بزرگ به کوچک ردیف هستند. زمانی که شکوفه ها دوران نخست زندگی خود را طی می کنند و پیر می شوند، باید آنها را از ساقه جدا کنید تا گل همچنان جذابیت و زیبایی خود را حفظ کند.
▪ جربرا(ژرورا):
ساقه این گیاه به شدت نسبت به باکتری هایی که ساقه را مسدود می کنند حساس است. اگر ساقه هایشان مسدود شوند، سر گل حالت پژ مرده گرفته، خم شده، و به پایین متمایل می شود. برای طولانی تر شدن عمر این گیاه بصورت مکرر آب آن را عوض کرده و هر یک تا دو روز در میان به آن مکمل غذایی اضافه کنید.
از آنجایی که این گل ها به شدت به گاز اتیلن و باکتری حساس هستند، سعی کنید گلدان را همیشه تمیز نگه داشته و در محیط خنک و پاک بگذارید.
▪ آماریلیس:
شکوفه های این گل نیز تا آخرین حد باز خواهند شد. به این منظور ساقه های آن باید تمام مدت سرشار از آب باشند. به همین دلیل زمانی که آب آن را عوض کرده و ساقه ها را کوتاه می کنید، گل ها را باید برعکس کرده و داخل ساقه آن آب بریزید.
انتهای ساقه ها را با دست بگیرید و یا با نخ پنبه ای ببندید تا وقتی آنها را برعکس می کنید آب آن به بیرون نریزد و زمانیکه گل ها را مجددا به گلدان باز گرداندید، نخ را از انتهای ساقه ها با کنید. اگر در طول زمانی که گل ها را از داخل گلدان در آورده اید به آنها آب نرسد احتمال دارد ساقه ها ترد و شکننده شده و براحتی خم شده و بشکنند. سعی کنید آنها را به طور روزانه هرس کنید. زمانیکه غنچه های جدید باز شدند به آرامی غنچه های قبلی که قدری پژمرده شده اند را از ساقه اصلی جدا کنید.
▪ شیپوری:
این گل های کوچک، معطر، سبز رنگ و زنگوله ای شکل بصورت حقه ای در کنار هم چیده شده اند و هر یک از زنگوله ها شکوفه سفید رنگی در داخل خود جای داده است. اگر بر طبق دستور العمل هایی که در بالا به آنها اشاره کردیم، عمل کنید مطمئن باشید که شیپورهای شما برای مدت زمانی نزدیک به ۷تا۱۰ روز شادابی و طراوت خود را حفظ خواهند کرد.
▪ PARADISE OF BIRDS :
هر شاخه از این گل دارای حداقل ۴تا۵ گل می باشد. گاهی اوقات تنها یکی از آنها باز است و بقیه به گونه ای در بخش های دیگر ساقه مخفی شده اند. زمانیکه یکی از گل های موجود به حالت پژمردگی رسید، باید آن را جدا کرده و اجازه دهید تا گل های دیگر از زیر برگ چه های قایقی شکل گل به بیرون بیاند. اگر گل بیرون نمی آمد، می توانید آن را به آرامی با دستتان از لا به لاله ساقه و برگ خارج کنید. این گل های زیبا به درجه حرارات زیر ۵۰ درجه فارنهایت حساس می باشند به همین دلیل سعی کنید که آنها را در جای گرم نگهداری کنید.
▪ ادریس:
این گیاه دارای شاخه های چوبی هستند. اگر شکوفه های این گل پیش از شکوفایی پلاسیده شدند، برای اینکه از خراب شدن کلی گیاه جلوگیری کنید، باید آنها را از ساقه جدا نمایید. زمانیکه ساقه ها را کوتاه می کنید می بایست حتما به قسمت انتهایی آن فرم زاویه دار بدهید و حداقل برای یک ساعات آن را در آب ولرم قرار دهید.
با این کار گل دو مرتبه جانی تازه می گیرد و آماده پیوستن به جمع گل های دیگر می شود. برای بدست آوردن بهترین نتیجه، میزان آب موجود در داخل گلدان را تا بالاترین حد افزایش دهید. این نوع گل را همچنین می توانید خشک کنید.
برای اینکه گل ها هر چه زیباتر خشک شوند، آنها را سر و ته کرده و در مکانی گرم قرار دهید. البته رنگ گلبرگ ها به مرور زمان کمرنگ تر می شود اما گل های خشک شده را می توانید برای مدت زمانی در حدود ۹ ماه تا یک سال نگهداری کنید.
▪ لیزیانتوس:
دارای شکوفه های پررنگ رزی شکل است که اگر از آن مراقبت مطلوب بعمل بیاید، برای مدت زمانی در حدود ۷ روز شاداب باقی خواهد ماند. بسیاری از شکوفه های باز نشده که دارای رنگ می باشند بطور کامل باز خواهند شد. ممکن است شکوفه های کوچک تر که بی رنگ هستند باز نشوند اما می توانند از شکوفه های دیگر محافظت کنند.
سفیدک پودری(سطحی) رز :
سفیدک پودری رز از گستر ه ترین و خطرناکترین بیماریهای رزهای گلخانه ای و فضای باز است . این بیماری هم اکنون در همه کشورهایی که در آن رز کاشته می شود، شناخته شده است.
علائم بیماری در ابتدا به صورت نواحی قرمز شبیه تاول در سطح بالایی برگ دیده می شود. پوشش سفید قارچ به صورت لکه های مشخص روی سطح برگهای جوا ن ظاهر می شود و این برگها در حالت شدید بیماری پیچ خورده و بدشکل شده و در نهایت به طور کامل با پوشش سفید قارچ پوشانده میشود.
در برگهای پیر هم نواحی گرد یا نامنظم ممکن است با میسیلیوم قارچ پوشانده شوند. در صورتی که شرایط محیطی مساعد باشد برگهای آلوده پیش از موعد می ریزند.
قارچ عامل بیماری ممکن است به ساقه ها و بویژه به قاعده خارها و همچنین گلها حمله نماید. پوشش میسیلیومی قارچ می تواندبه مقدار زیادی روی گلبرگها ، کاسبرگها و جام گل به خصوص وقتی غنچه گل باز شده باشد گسترش یابد.
خسارت شدید بیماری سفیدک پودری موجب کاهش رشد برگ، کاهش ارزش زیبایی گل، کاهش عملکرد و فتوسنتز و نهایتا کاهش رشد گیاه و کاهش عمر پس از برداشت گل های بریده می شود.
عامل بیماری قارچی با نام Sphaerotheca pannosa.var.rosae است، که بندرت روی رز تشکیل می شودو بیشتر فرم غیر جنسی عامل بیماری که از جنس Oidium می باشد، روی گیاه دیده می شود.
عوامل مؤثر در توسعه بیماری شامل حساسیت بافت میزبان، درجه حرارت، رطوبت نسبی و وجود آب می باشند. در رطوبت بالا بهترین درجه حرارت برای توسعه بیماری 25-18 درجه سانتی گراد است. زمانی که همه سطح برگ با یک لایه آب پوشانده شده باشد رشد میسیلیومی اتفاق نمی افتد. اگرچه این شرایط برای جوانه زدن الزامی است.
در رزهای خارج از گلخانه مناسبترین شرایط برای توسعه بیماری در شب در دمای 5/15 درجه سانتی گراد و رطوبت نسبی 99-90 درصد است که اجازه تشکیل کنیدی را در حد مناسب فراهم می آورد و در طول روز حرارت 27-26 درجه سانتیگراد و رطوبت نسبی 70-40 درصد آزاد شدن کنیدی ها را تسهیل می کین شرایط برای مدت چند روز اپیدمی (همه گیر شدن ) بیماری حتمی است.
سفیدک داخلی (حقیقی ) رز :
علائم بیماری روی برگها ، ساقه ها ، کاسه گل ، کاسبرگها و گلبرگها دیده می شود. آلودگی معمولا به ناحیه رشد انتهایی و جوان گیاه محدود است. روی برگها لکه های قرمز ، صورتی تا قهوه ای تیره به صورت اشکال نامنظم تشکیل می شود. برگچه ها ممکن است به رنگ زرد تغییر یابند. در برگچه های زرد رنگ لکه هایی به قطر یک سانتی متر از بافت سالم برگ ممکن است به صورت جزیره مانند دیده شوند. ریزش برگ ممکن است شدید باشد. در شرایط سرد و مرطوب اسپانژیوم و اسپانژیوفور به صورت فراوانی روی سطح پایینی برگهای آلوده دیده می شوند. نواحی ارغوانی تا سیاه با اندازه مختلف از یک لکه کوچک تا لکه هایی با طول 2 سانتی متر نیز ممکن است روی ساقه و دمگل ظاهر شوند.
در یک فاز آب آزاد اسپور قارچ جوانه می زند و وارد سلول گیاه می شودو از پشت برگ ریسه های خاکستری نمایان می شود. به برگهای رز بیشتر حمله می کند. در محل خنک و با رطوبت بیشتر ظاهر می شود.
عامل بیماری قارچ Peronospora sparsa می باشد. دمای مناسب برای جوانه زنی اسپور قارچ ، 18 درجه سانتی گراد است. قارچ عامل بیماری در رطوبت نسبی پایین تر از 85 درصد ، گیاهان رز را آلوده نمی کند.
در رزهایی که در گلخانه کاشته شده اند پایین آوردن رطوبت محیط با استفاده از تهویه و هوادهی و یا رساندن درجه حرارت محیط به 27 درجه سانتی گراد در طی زمانهای گرمتر روز و شب به کنترل بیماری کمک خواهد کرد. در زمان غروب درجه حرارت بطور ناگهانی پایین می آید. برای جلوگیری از افزایش رطوبت نسبی باید از روشهای ویژه ای استفاده کرد. رطوبت نسبی نباید به مدت 3 ساعت بیشتر از 85 درصد باقی بماند. اگر چه در رزهای گلخانه ای نیز که شرایط بیماری فراهم باشد یک مسئله جدی محسوب می شود.
بیماری کپک خاکستری رز :
بیماری کپک خاکستری یا سوختگی بوتریتیسی گل سرخ در همه نقاط دنیا عمومیت دارد. عامل بیماری قارچ :
Botrytis cinerea است. که یک پاتوژن غیر اختصاصی بوده ، قادر است علائم سوختگی یا پوسیدگی را در بسیاری از گیاهان ایجاد نماید. علائم ناشی از این قارچ را می توان روی ساقه های قطع شده یا هرس شده ، گلها و غنچه های گل مشاهده نمود. این قارچ باعث بسته ماندن غنچه های گل و ریزش آنها می شود. غنچه های آلوده قهوه ای شده و می پوسند و در موارد شدید ، تمام قسمتهای یک گل ممکن است به وسیله کپک خاکستری رنگ قارچ پوشیده شود.
علائم بیماری : معمولی ترین علائم بیماری روی غنچه گلهای جوان دیده می شود که از ساقه آویزان شده و قاعده آن سیاه می شود. سپس میسیلیوم پنبه ای و خاکستری تا سیاه رنگ قارچ روی منطقه آلوده تولید می شود. علامت ابتدایی بیماری ، وجود یک زخم نرم ، کمی فرو رفته و سیاه مایل به خاکستری رنگ در زیر غنچه گل می باشد. روی گلهای کاملا باز شده نیز علائم بیماری به صورت لکه های کوچک به رنگ روشن بر روی گلبرگها به ویژه گلبرگهای خارجی دیده می شوند که بوسیله هاله قرمز تا صورتی تیره احاطه می گردند. این لکه ها به سرعت گسترش یافته ، سطوح وسیعی از گلبرگها را از بین میبرند . در بیشتر موارد ، غنچه های گل موفق به باز شدن ، نشده و می ریزند. تریپسها نیز می توانند خسارت مشابهی را به غنچه های نیمه باز وارد نمایند. بنابراین گیاهان دارای علائم یاد شده بایستی به دقت مورد بررسی قرار گیرند.
علاوه برغنچه های گل ، شاخه های هرس شده در محل قطع شدن نیز به وسیله قارچ مورد حمله قرار می گیرند و از محل بریده شده شانکرهای ( زخم فرو رفته ) سیاه رنگی ایجاد میشود که در هوای خنک و مرطوب، رشد میسیلیومی خاکستری تا سیاه رنگ قارچ بر روی مناطق آلوده قابل مشاهده می باشد.
قارچ بوتریتیس تنها مختص رز نمی باشد و قادر است روی تعداد زیادی از گیاهان و نیز بقایای گیاهی مرده رشد نماید. در شرایط آب و هوای خنک ، تعداد بسیار زیادی از اسپورهای قارچ تولید شده و به وسیله جریانهای هوا یا وزش باد همراه باران، به گیاهان رز منتقل می شوند. یک زخم کوچک در یک غنچه یا گل یا شاید محل برش هرس ، نقطه آغازین ورود قارچ را فراهم سازد. با گسترش آلودگی در شرایط محیطی مساعد، اسپورهای بیشتری تولید شده و قسمتهای بیشتری از گیاه آلوده می شود. این قارچ به عنوان یک انگل ضعیف د رنظر گرفته شده و زخمها را علاوه بر مواد گیاهی مرده کلنیزه می کند.
قارچ بوتریتیس معمولا روی بافتهای گیاهی در حال مرگ زندگی می کند. در شرایط مساعد برای قارچ ، روی هر بافت مرده گیاهی تا هزاران اسپور بوتریتیس تولید می شود. آلودگی زمانی اتفاق می افتد که آب آزاد روی برگها یا غنچه ها وجود داشته باشد.
سپتوریوز گلایل :
این قارچ به برگ و پیاز گل حمله می کند و روی پیاز گل لکه های قهوه ای مایل به سرخ ایجاد می کند و بافتهای پیاز گل را تبدیل به پوسیدگی خشک می کند.
همچنین روی برگ لکه های تقریبا کروی شکل به رنگ قهوه ای تیره ظاهر می شود و در نتیجه بافت های اطراف برگ خشک شده و به صورت غربالی و مشبک در می آیند. آلودگی قارچ در محیط های مرطوب و در نوع کشت با تراکم فشرده بیشتر است.
روش پیشگیری : استفاده از ارقام مقاوم – ضدعفونی پیاز گل قبل از کاشت .
روش درمان : سم cumanl (با ترکیب 26% زیرام ) به مقدار 400-300 گرم در 100 لیتر آب – ترکیبات مسی مانند سم Cupravit micrblu به مقدار 3 در 1000.
کپک خاکستری گلایل :
این قارچ در تمام اندام گیاه قادر به رشد است. در روی برگ لکه های قهوه ای رنگ به اندازه های مختلف ایجاد می کند.
برگهای جوان به سرعت زرد شده و سپس خشک می شوند. علائم روی پیاز گل به صورت زخم و پوسیدگی نرم و به رنگ قهوه ای ملاحظه می شود. پیاز آلوده اگر کاشته شود جوانه نمی زنند و در صورت جوانه زدن گیاهچه های حاصل فاقد باروریست.
روش پیشگیری : برداشت به موقع پیاز گل از خاک باغچه یا گلدان – حذف بقایای آلوده برگها – نگهداری پیازها ابتدا در انبار با دمای 30-25 درجه سانتیگراد ، به مدت 15 روز و سپس با دمای 10- درجه سانتیگراد ، پیازها را به مدت طولنی نگهداری می کنند. ( دمای نگهدارنده )
روش درمان : آغشته کردن پیاز گل در محلول 1 در هزار وینکلوزولین، یک دقیقه قبل از کاشت پیاز – ضدعفونی کردن پیاز با مانب یا کاربندازیم قبل از کشت.
فوزاریوز گلایول :
وقتی عامل بیماریزا به گلایل حمله کند، یا آلودگی آوندی ایجاد می شود و یا اینکه در شرایط خاص آلودگی پارانشیمی برگ بروز می کند.
در آلودگی های آوندی علائم روی پیاز گل مشخص نیست و آوندهای چوبی کمی قهوه ای می شوند.و یا در قسمت مرکزی نکروز ایجاد می گردد. علائم بیشتری در هوای گرم روی قسمتهای سبز گیاه ظاهر شده و به سرعت گیاه را زرد و خشک کرده و مرگ گیاه را موجب می شود.
وقتی عامل بیماری زا به پارانشیم گیاه حمله کند پوسیدگی خشک در پیاز گل بوجود می آید. لکه هایی از پوسیدگی به رنگ قهوه ای تیره به شکل و اندازه های متفاوت و پوشیده از کمی کپک سفد رنگ روی پیاز گل ظاهر می شود. آلودگی در پیازهای گلایل انبار شده و سبب می شود که قارچ به تمام قسمتهای پیاز حمله کند و پیاز گل را به توده ای از پیازهای مومیایی و سیاه رنگ تبدیل می کند.
روش پیشگیری : حذف پیازهای آلوده ، کاشت پیاز سالم در خاک غیر آلوده ، ضدعفونی پیاز قبل از انبار کردن.
روش درمان : کنترل بیولوژیک توسط کشت باکتری Bacillus subtitis - ضدعفونی خاک با مانکوزب به مقدار 2 گرم درمترمربع و یا کاپتافول 2 گرم در مترمربع.
انتخاب گل برای هدیه به قدمت ما قبل تاریخ است!
هدیهای به زیبایی گل
گل نهتنها سمبل زیبایی بلكه یكی از بهترین هدیههایی است كه بیش از هر هدیه دیگری میتواند بیانگر احساسات و عواطف فرد هدیهدهنده باشد. هدیه دادن گل از گذشتههای دور در جوامع انسانی مرسوم بوده است و قدمتی بسیار طولانی دارد.
براساس مطالعات انجام شده در این زمینه یونانیها اولین اقوامی بودند كه معانی مشخصی را برای انواع مختلف گلها در نظر گرفته و در مناسبات مختلف خصوصی و اجتماعی از آن به عنوان هدیهای برای بیان احساسات و عواطف خود استفاده كردند.
پس از آن رومیها نیز از این سنت زیبا استقبال كردند و به این ترتیب این سنت كهن به فرهنگ اقوام و ملل مختلف دنیا راه یافت. ما ایرانیها نیز از گل به عنوان هدیهای برای ابراز علاقه به همسر یا یكی از اعضای خانواده و دوستان خود، حضور در جشنها و مهمانیها، عیادت بیماران، تبریك به عروس و داماد و همچنین عرض تبریك به خانوادهای كه به تازگی صاحب فرزند شده استفاده میكنیم، اما آیا تا به حال با خود فكر كردهاید كه این سنت ریشه در كجا دارد؟ این سنت نیز مانند بسیاری از رسوم دیگر در گذشته نسبت به امروز بسیار متفاوت بوده است. شاید برای شما جالب باشد بدانید كه از دورههای ماقبل تاریخ یعنی از زمانی كه اجداد و نیاكان انسانهای امروزی از گلها به دلیل خواص دارویی و گیاهی آنها استفاده میكردند، هدیه دادن گل در بین انسانها مرسوم بوده كه نشانی از مهربانی فرد هدیهدهنده بوده است. این در حالی است كه باستانشناسان نیز بقایایی از گلبرگ گلها را روی سنگ قبرهای قدیمی یافتهاند. اگرچه پس از آن نیز به تدریج این سنت در كشورهای مصر و چین مورد استقبال قرار گرفت و همچنین یونانیها و رومیها نیز آن را به عنوان یكی از رسوم فرهنگی خود پذیرفتند، اما در قرون وسطی، وقتی كلیسا ابراز علاقه بین زوجهای جوان را در مكانهای عمومی بشدت ممنوع اعلام كرد، سنت گل دادن با استقبال گروه زیادی از زوجهای جوان قرار گرفت تا به این ترتیب بتوانند بدون هرگونه نگرانی با اهدای گل به همدیگر ابراز علاقه كنند. در سال 1700 میلادی پادشاه سوئد تصمیم گرفت از این پس از مفاهیم و معانی تعریف شده برای گلهای مختلف كه پیش از این تنها در بین ایرانیها مرسوم بود برای ارسال پیامهای محرمانه استفاده كند كه این تصمیم او در كشور تركیه نیز مورد توجه قرار گرفت و جالب است بدانید كه در آن زمان ارسال بسیاری از پیامهای سری و محرمانه در بین نیروهای ارتشی با ارسال دسته گلهایی كه هر یك معنی بخصوصی داشتند انجام میشد.
گل برای گل
در كشورهای اروپایی و آمریكایی رسم بر این است افرادی كه به مهمانی شام یا ناهار دعوت میشوند برای تشكر از خانم میزبان چند شاخه گل هدیه میدهند. باید پذیرفت كه همچنان در بسیاری از كشورها زیرساختهای فرهنگی مختلفی وجود دارند كه میتوانند این سنت را تحتتاثیر خود قرار دهند. در كشور چین معمولا دانشآموزان برای تشكر از زحمات معلمان خود در پایان سال با اهدای دستهگل زیبایی از او قدردانی میكنند. اگر چه در بسیاری از كشورها اهدای یك گلدان از یك گیاه سبز زینتی میتواند جایگزین اهدای گل شود، اما در كشورهای آسیایی این كار نشاندهنده عدموجود صمیمیت بین فرد هدیهدهنده و هدیهگیرنده است. در كشورهای آسیایی اهدای سبد گل در روز تولد افراد خیلی مرسوم نیست بلكه اغلب برای تبریك روز تولد یك شاخه گل یا یك دسته گل زیبا به آنها هدیه داده میشود. ژاپنیها ازجمله افرادی هستند كه علاقه زیادی به پرورش گل دارند و در گلآرایی از تخصص بسیار زیادی برخوردارند. در این كشور همه ساله جشنی به نام جشن گل برگزار میشود تا در آن روز زنان ژاپنی درخواستها و نظرات خود را با استفاده از گلهایی كه هریك معنی خاص خود را دارند به همسرانشان بیان كنند. گل داوودی و شكوفه گیلاس از محبوبترین گلهای اهدایی در بین ژاپنیها است. در این كشور گل داوودی نشانه طول عمر است و به همین علت در مراسم بازنشستگی به نشانه آرزوی یك زندگی طولانی برای افراد به آنها یك دسته گل داوودی هدیه داده میشود. شكوفه گیلاس هم به این معنی است كه زندگی كوتاه و زودگذر است و به همین علت نباید آن را سخت گرفت. جالب است بدانید علیرغم این كه در كشور ما گلایل از جمله گلهایی است كه در مراسم تدفین فردی كه از دنیا رفته است یا در مراسم یادبود او اهدا میشود در اغلب كشورهای آسیایی رز سفید، یاس و میخك كه از نظر ظاهری دایرهای شكل هستند و گلبرگهای متراكمی دارند به عنوان نمادی از تولد، زندگی و مرگ هستند در این قبیل مراسم كاربرد دارند. هلندیها بر این باورند همانطور كه مواد غذایی كه میخوریم غذای مورد نیاز بدن را تامین میكنند گلها نیز تامینكننده غذای روح هستند. در كشورهای اروپایی از گذشتههای دور رسم بر این بوده است كه تعداد شاخههای یك دسته گل كه به عنوان هدیه به فردی اهدا میشود حتما فرد باشد و از آنجایی كه اروپاییها نیز مانند ایرانیها عدد 13 را به عنوان عددی بدیمن و بدشگون میدانند هیچگاه دستهگلی با 13 شاخه گل به كسی اهدا نمیكنند. یاس سفید تنها گلی است كه از آن تنها در مراسم یادبود فردی كه از دنیا رفته است اهدا میشود و از آنجایی كه در اروپا این گل به عنوان سمبل همدردی در مرگ افراد شناخته شده است در هیچ مناسبت دیگری به عنوان هدیه كاربرد ندارد.
علیرغم این كه در آفریقای جنوبی هدیه دادن گل تنها در مراسم كریسمس مرسوم است در كشور مصر این سنت تنها محدود به مراسم یادبود فردی كه بتازگی از دنیا رفته است و همچنین مراسم جشن ازدواج افراد است و جالب این كه به جز این مناسبتها هدیه دادن گل در این كشور مرسوم نیست.
اسرار نهفته در گلها
براساس قوانین مشتركی كه از آن به عنوان زبان گلها نام برده میشود هر گل معنی و مفهوم بخصوصی دارد كه در اغلب كشورها به عنوان یك اصل كلی در اهدای گل پذیرفته شده است. آگاهی از این مفاهیم میتواند نقش موثری در بهبود روابط میان افراد داشته باشد. البته باید این نكته را یادآور شد كه معانی در نظر گرفته شده برای هریك از انواع گلها در دورههای زمانی مختلف متفاوت بوده است. برای مثال گل رز كه مورد علاقه بسیاری از افراد بوده و هست امروزه نمادی از زیبایی و ابراز علاقه است. این در حالی است كه در دوره رنسانس گل رز به معنی شهادت و عشق آسمانی بوده است كه بعدها مفهوم آن به عنوان نمادی از آرامش و صلح تغییر یافته است. این گل در عهد باستان نشانه تقوی و پاكدامنی و در عهد یونان نشانی مقدس بوده است. براساس معانی در نظر گرفته شده برای انواع مختلف گلها، رز قرمز بهترین هدیهای است كه وقتی فردی به فرد دیگر علاقهمند است میتواند از آن برای بیان احساس واقعی خود استفاده كند. اگرچه ممكن است چنین تصور كنید كه گلهای زردرنگ نمادی از احساس تنفر هستند، اما در حقیقت این یك باور نادرست است كه ریشه در عقاید خرافی افراد دارد. رزهای زرد نشانهای از دوستی و محبت هستند و از این رو میتوانند بهترین هدیه برای خواهر و برادر یا همكاران شما باشد. گلهای رز صورتی میتوانند از اسرار درونی قلب شما سخن بگویند و بنابراین بهتر است هر گاه میخواهید این اسرار را برای طرف مقابل خود فاش كنید و به او ابراز علاقه كنید این نوع گل را به عنوان هدیه انتخاب كنید. گلهای رز سفید كه نمادی از اتحاد و صمیمیت بین افراد هستند بهترین هدیه برای مناسبتهای خانوادگی یا مراسم یادبود یك عزیز از دست رفته است. گل میخك نشاندهنده رضایت و توافق شما با فردی است كه این گل را به او هدیه میدهید. اركیده از گلهای بسیار زیبایی است كه در هر موقعیت مكانی و زمانی میتوانید آن را به هر كس كه میخواهید هدیه دهید. گل آفتابگردان نشانهای از قدردانی شما نسبت به زحمات دیگران است و به نظر میرسد بهترین هدیهای است كه میتوانید به مادرتان تقدیم كنید. گل یاس علیرغم اینكه در بسیاری از كشورها در مراسم یادبود فردی كه از دنیا رفته است به بازماندگان او اهدا میشود سمبلی از پاكی و شیرینی است و به همین دلیل بهترین هدیه برای دختر خانمهای نوجوان و جوان خواهد بود. گل داوودی بهترین گلی است كه میتوانید آن را به دوست صمیمی خود هدیه دهید.
علاوه بر این برای هر رنگ گل نیز معنی متفاوتی در نظر گرفته میشود كه به عنوان یك اصل كلی در آداب هدیه دادن گل پذیرفته شده است. جالب است بدانید علاقه و توجه به گل در میان كشورهای مختلف تا اندازهای اهمیت دارد كه در اغلب كشورها یك نوع گل به عنوان نشان اختصاصی آن كشور به ثبت رسیده است. در كشور ما گل سرخ به عنوان نشان اختصاصی پذیرفته شده است و این در حالی است كه در انگلستان و رومانی گل رز، در هلند گل لاله، در ژاپن داوودی و در چین و هندوستان گل نرگس از علائم اختصاصی محسوب میشوند.
آبیاری کاکتوس ها :
نکته مهم در آبیاری کاکتوس این است که آبیاری آنها باید در فصل رشد آنها باشد.
کاکتوس ها با آب چندان مخالف نیستند بلکه با آبیاری صحیح رشدشان تسریع خواهد شد. کاکتوس ها به آب احتیاج دارند .
اگر شما کاکتوس هایتان را تنها یک بار در ماه آب دهید آنها رشد چندانی نخواهند داشت و فقط زنده خواهند مانند و ریشه هایشان خشک و در نهایت می سوزد در این حالت پس از آبیاریی مجدد ریشه ها توانایی جذب اب را نخواهند داشت و ریشه ها دچار پوسیدگی خواهند شد.
کاکتوس هایی که در گلدانهای کوچک هستند نسبت به کاکتوس هایی که در گلدانهایی بزرگ تر قرار دارند آبیاری بیشتری را احتیاج دارند. کاکتوس هایی که در گلدانهای7یا 10 سانتی قرار دارند باید هر 4 تا 6 روز آبیاری شوند. کاکتوس های که در گلدانهای 15 سانتی نگهداری می شوند هر هفته تنها به یک بار آبیاری احتیاج دارند.
برنامه آبیاری کاکتوس بر اساس نوع خاک و گلدان (پلاستیکی یا سرامیک یا گلی) و دما تغییر می کند.
گلدان پلاستیکی و سرامیکی آب را نسبت به گلدان گلی بیشتر در خود نگه می دارد و بنابر این به آبیاری کمتری احتیاج دارد.
همین طور میزان آبیاری به درجه حرارت محیط نیز وابسته است، در هوای گرم کاکتوس نسبت به هوای سرد به آب بیشتر ی احتیاج دارد. یک قانون خوب برای آبیاری کاکتوس این است که پیش از اینکه خاک گلدان کاملا خشک شود به آبیاری آن بپردازیم.
دو نوع روش آبیاری برای کاکتوس وجود دارد، یک نوع آن آبیاری از بالای خاک و نوع دیگر قرار دادن گلدان به مدت 10 تا 15 دقیقه در ظرفی که آب کمی در آن قرار دارد. در روش دوم کاکتوس آب مورد نیاز خود را به داخل می کشد. بهترین روش این است که به صورت متناوب از دو روش فوق استفاده کنیم.
برای آبیاری کاکتوس از افشان کردن اب به روی گیاه خود داری کنید.کاکتوس را "فقط" هنگامی که در حال رشد است به صورت منظم آبیاری کنید.
در هنگامی که کاکتوس در دوره رشد خود قرار ندارد به آب بسیار کمی احتیاج دارد. ریشه کاکتوس وقتی که گیاه خواب است برای فاسد شدن مستعد است و در صورت آب دهی بیش از اندازه کاکتوس از بین خواهد رفت.
در هنگامی که کاکتوس خواب است هر 2 یا 3 هفته پس از اینکه خاک کاملا خشک شد، آبیاری سبکی کفایت خواهد کرد.به میزانی گیاه را آبیاری کنید که ریشه آن کمی مرطوب شود.
http://thehappyyoungster.mlblogs.com/cactus%20pic.jpghttp://i1.trekearth.com/photos/21783/mini-cactus-garden.jpg
* برچسب ها: آبیاری کاکتوس ها، آبیاری کاکتوس، کاکتوس ها، آبیاری، آبیاری در کاکتوس ها،